صفحات روزنامه
اخبار آنلاین
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه، در نشست خبری روز یکشنبه ۲۴ آبان، با انتقاد از مواضع اخیر شورای همکاری خلیج فارس، سیاستهای آمریکا و عملکرد آژانس بینالمللی انرژی اتمی، به تشریح مواضع تهران درباره تحولات منطقهای و بینالمللی پرداخت. او ضمن تأکید بر پیگیری حقوقی خسارات واردشده به ایران، اعلام کرد که کشور همچنان از ابزار دیپلماسی استفاده میکند، اما تجربه توافقهای گذشته و حملات نظامی را در تصمیمگیریهای آینده نادیده نخواهد گرفت. هشدار به شورای همکاری خلیج فارس به گزارش ایرنا، بقائی در واکنش به درخواست دبیرکل شورای همکاری خلیج فارس برای مسئول شناختن ایران در قبال حملات به برخی کشورهای منطقه و مطالبه غرامت، به حمایت تعدادی از کشورهای عربی از رژیم صدام حسین در جنگ هشتساله اشاره کرد. او تأکید کرد که خاطره حمایتهای مالی، تسلیحاتی و سیاسی برخی کشورهای منطقه از عراق همچنان در حافظه تاریخی ایرانیان باقی مانده است. سخنگوی وزارت امور خارجه همچنین مدعی شد که شماری از کشورهای منطقه با در اختیار گذاشتن امکانات نظامی، خاک و فضای خود، در حملات آمریکا و اسرائیل علیه ایران نقش داشتهاند. به گفته بقائی، تهران اسناد مربوط به این همکاریها را گردآوری کرده و موضوع را از مجاری دیپلماتیک به کشورهای مربوط اطلاع داده است. او تأکید کرد که ایران خود را مطالبهگر غرامت میداند و پیگیری حقوقی خسارات را ادامه خواهد داد. بقائی همچنین اقدامات نظامی ایران علیه پایگاهها و تجهیزات آمریکایی مورد استفاده در حملات را در چارچوب حق دفاع مشروع موضوع ماده ۵۱ منشور ملل متحد توصیف کرد. انتقاد از عملکرد آژانس بخش دیگری از نشست به گزارش اخیر آژانس بینالمللی انرژی اتمی اختصاص داشت. بقائی با انتقاد از آنچه رویکرد جانبدارانه آژانس خواند، گفت این نهاد در ارزیابی وضعیت برنامه هستهای ایران، پیامدهای حملات نظامی به تأسیسات تحت پادمان را بهاندازه کافی مورد توجه قرار نداده است. او همچنین انتشار محتوای گزارشهای آژانس در برخی رسانههای غربی پیش از انتشار رسمی را مورد انتقاد قرار داد. به گفته سخنگوی وزارت امور خارجه، تا زمانی که شرایط کنونی ادامه داشته باشد، انتظار تحول اساسی در همکاریهای ایران و آژانس وجود ندارد. بااینحال، بقائی تصریح کرد که ایران تعهدات پادمانی خود را تعلیق نکرده و بازرسیهای دورهای نیروگاه بوشهر همچنان انجام میشود. او درباره احتمال خروج ایران از معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای نیز گفت چنین تصمیمی باید در نهادهای قانونی مربوط اتخاذ شود و ایران تا زمانی که عضو معاهده باشد، به تعهدات خود پایبند خواهد ماند. مذاکرات در سایه بیاعتمادی بقائی در پاسخ به پرسشهایی درباره آینده مذاکرات تهران و واشنگتن، تأکید کرد که مسئله اصلی، مستقیم یا غیرمستقیم بودن گفتوگوها نیست، بلکه میزان جدیت و پایبندی آمریکا به تعهدات است. او با اشاره به تجربه توافقهای گذشته، گفت ایران نمیتواند بدون در نظر گرفتن تحولات اخیر وارد فرایند دیپلماتیک تازهای شود. سخنگوی وزارت امور خارجه همچنین درباره گمانهزنیها پیرامون تغییر مذاکرهکنندگان آمریکایی توضیح داد که برای تهران، رفتار دولت آمریکا اهمیت دارد، نه تغییر اشخاص یا احزاب. بقائی در پاسخ به پرسشی درباره احتمال تعلیق یا کاهش غنیسازی نیز اعلام کرد که در شرایط فعلی اساساً گفتوگویی درباره جزئیات فنی پرونده هستهای در جریان نیست. او تأکید کرد که ایران از حق استفاده صلحآمیز از انرژی هستهای صرفنظر نخواهد کرد. هرمز و اختلافات حقوقی موضوع امنیت تنگه هرمز نیز از محورهای مهم نشست بود. بقائی در واکنش به درخواست سازمان ملل برای تسهیل عبور محمولههای کود شیمیایی اعلام کرد که ایران از ابتدای درگیریها آمادگی خود را برای همکاری در انتقال اقلام بشردوستانه اعلام کرده است. او درعینحال، آمریکا را مسئول اصلی اختلال در شرایط کشتیرانی منطقه دانست و خواستار توجه سازمان ملل به ریشههای بحران شد. سخنگوی وزارت امور خارجه همچنین قطعنامه ۲۸۱۷ شورای امنیت را مورد انتقاد قرار داد و مشروعیت حقوقی و سیاسی آن را زیر سؤال برد. بقائی با اشاره به اینکه ایران عضو کنوانسیون حقوق دریاهای ۱۹۸۲ نیست، اقدامات کشور در تنگه هرمز را متناسب با شرایط جنگی و الزامات دفاعی توصیف کرد. روابط منطقهای و اتهامات اروپایی بقائی درباره روابط ایران و عراق نیز بر اهمیت همکاریهای امنیتی، اقتصادی و مرزی دو کشور تأکید کرد و گفت روابط همسایگی باید در شرایط فشار خارجی نیز حفظ شود. او همچنین اتهامات مطرحشده از سوی فرانسه و بلژیک درباره نقش ایران در حملات سایبری را رد کرد و از کشورهای اروپایی خواست از طرح اتهامات بدون ارائه مستندات خودداری کنند. در موضوع همکاری تسلیحاتی آلمان با اسرائیل نیز سخنگوی وزارت امور خارجه خواستار پاسخگویی برلین درباره پیامدهای استفاده از تسلیحات صادراتی شد. تأکید بر دیپلماسی و بازدارندگی سخنگوی وزارت امور خارجه در پایان بر تداوم استفاده ایران از ظرفیتهای دیپلماتیک در کنار حفظ آمادگی دفاعی تأکید کرد. او اعلام کرد که هیچ تعرض نظامی علیه ایران بدون پاسخ باقی نخواهد ماند، اما استفاده از دیپلماسی نیز همچنان بخشی از سیاست کشور است. مجموع مواضع مطرحشده در این نشست نشان میدهد که وزارت امور خارجه، در شرایط کنونی، پیگیری مطالبات حقوقی، حفظ بازدارندگی و تأکید بر تعهدات متقابل در مذاکرات را سه محور اصلی رویکرد خود معرفی میکند.