سرمقاله

چرا رسیدن به توافق در برجام، منطقی ترین کار است؟

سید حامد مرندی

گروه اقتصادی- ژوبین صفاری: ساحل مازندران این روزها پرتقالی شده است. سرمای شدید برای بار سوم در ده سال اخیر به سراغ باغداران آمد تا محصولاتشان تنها ظاهر پرتقال را داشته باشد. این محصولات از رودخانه ها سردر آورد و در نهایت با طی مسیر به سمت ساحل مازندران رفت. روز گذشته یک مقام مسئول در وزارت جهاد کشاورزی اعلام کرد: این پرتقال‌ها را دولت در حمایت از تولیدکنندگان خریداری کرده و به دلیل اینکه هیچگونه مصرفی نداشت، آن را به رودخانه ریختند. اما می توان موضوع پرتقال های یخ زده را از چند وجه نگاه کرد. موضوع اول اینکه با فناوری های نوین در کشاورزی که با مخالفت های پی در پی نیز مواجه می شود تا چه حد می تواند از بروز چنین وقایعی جلوگیری کرد؟ موضوع بعد این است که صنایع تبدیلی ما مانند کارخانه های کنسانتره یا شرکت های تولید آبمیوه جز در معدود مواردی خریداران این محصولات نبودند . مسئله دیگر اینکه خرید این محصولات توسط دولت و حمایت از باغداران جای تقدیر دارد اما مدیریت چگونگی مصرف بعد از آن نیز باید مورد توجه قرار می گرفت تا از آلودگی زیست محیطی جلوگیری می شد. چنانچه مقام مسئول در وزارت جهاد کشاورزی درباره تصاویر و خبرهایی مبنی بر اینکه پرتقال‌های یخ زده به رودخانه تجن منتهی به دریای خزر ریخته شده بود و موج آب، آنها را به ساحل دریای خزر در استان مازندران آورده است به ایسنا گفته بود: این پرتقال‌ها با توجه به سرمای اخیر و یخ زدگی آنها در حمایت از تولیدکنندگان و تولید ملی از باغداران خریداری شده است و از آنجاکه هیچ گونه مصرفی نداشتند به دریا ریخته شده‌اند.
به طور کل باید گفت موضوع پرتقال های یخ زده و خراب شدن محصولات کشاورزان می تواند باعث تبعات اجتماعی فراوانی از جمله دلسرد شدن کشاورزان در تولید شود. موضوعی که البته می توان با بهره گیری از فناوری های نوین مانند مهندسی ژنتیک تا حد زیادی از بروز آن جلوگیری کرد. فناوری هایی که این روزها به دلایل کاملاً غیر علمی و حتی سیاسی با آن مخالفت می شود.
فناوری های نوین و جلوگیری از یخ زدگی
بحث مهندسی ژنتیک و انتقال ژن های مقاوم در بسیاری از کشور های جهان مورد استفاده قرار می گیرد. موضوعی که البته در کشور باعث بحث های فراوان شده و مخالفان آن عموماً بدون دلایل علمی متقن آن را زیر سوال می برند.
حسین عسکری استاد دانشگاه شهید بهشتی در این خصوص به «ابتکار» می گوید: یکی از بحث هایی که در مهندسی ژنتیک طرح موضوع می شود انتقال ژن از گیاهانی است که پتانسیل مقاومت در شرایط سخت را دارند. اگر خانواده مرکبات را بررسی کنیم نمی توان گیاهی را پیدا کرد که با حفظ کیفیت محصول مقاومت در برابر تنش سرما و یخ زدگی را داشته باشد مگر اینکه با استفاده از مهندسی ژنتیک، ژنی را که در خلق کریستال های یخ در گیاه مقاومت ایجاد می کند به ژن برخی مرکبات منتقل کنیم. بحث مهندسی ژنتیک از قضا کاربردش در زمینه هایی است که اصلاح نباتات کلاسیک و اصول سنتی، قدرت اثرگذاری اش را از دست داده است.
وی می افزاید: باید پذیرفت که نمی توان از گیاهی مثل عشقه که در دمای منفی 20 درجه به حیات خود ادامه می دهد در تلاقی و پیوند با گیاهی مثل پرتقال استفاده کرد، برای این کار بهترین گزینه این است که بر روی شبکه های ژنی آن کار شود و ژن های کلیدی را از گیاهانی که تاب سرما دارند استحصال کرد و تابع مقررات دقیقی به گیاه هدف منتقل کرد و
مجموعه ای از گیاهان مهندسی شده را به دست آورد و بر اساس قوانین و پروتکل های ایمنی زیستی گیاهی را تولید کرد که مقاومت به سرما دارد و هیچ تفاوتی با گیاه والد خود به جز این موضوع نداشته باشد.
عسکری همچنین تصریح می کند: تحمل سرما و پدیده یخ زدگی ناشی از تغییر الگوهای اقلیمی است. در این فرآیند نمی توان گفت که 6 ماه یا یک سال دیگر تغییر اقلیم به چه صورت است و چه گروه گیاهانی از بین می روند. این موضوع می تواند تبعات وسیع اجتماعی داشته باشد و طیف وسیعی از کشاورزان فعال را از گردونه تولید خارج کند. مهندسی ژنتیک و علوم جدید شاید باعث بروز خسارت های کمتر برای کشاورزان شود.
تکنولوژی های نوین را جدی بگیریم
مرتضی گل محمدی رئیس پژوهشکده مرکبات و میوه های نیمه گرمسیری نیز به «ابتکار» می گوید: باید گفت اگر این پرتقال ها هم خریداری شدند نباید در رودخانه ریخته می شدند و می شد آن ها را تبدیل به کود هم کرد. وی اظهار می کند: در بحث فناوری های نوین سازو کارهایی در دنیا وجود دارد که می تواند تا حدودی خسارت را کاهش دهد یا استفاده از سیستم های پیش آگاهی در مورد زمان دقیق وقوع یخبندان که بتوان از خسارات احتمالی جلوگیری کرد. در کشورهای پیشرفته از این امکانات بهره می برند اما با این حال در آنجا هم این خسارت ها به وجود می آید. یکی از دلایل خسارت امسال بخش عمده ای از محصولات برداشت نشده بود. گل محمدی می افزاید: در بحث تکنولوژی های نو بحث نرم افزارهاست و یا سیستم های حرارتی است که باید به روز شوند.
وی همچنین تصریح می کند: از طرفی استفاده از مهندسی ژن را باید یکی از علومی نامید که در آینده ای نه چندان دور انسان چاره ای جز استفاده از آن ندارد. بر اساس تغییر اقلیمی که اتفاق می افتد بشر راه هایی مانند مهندسی ژنتیک را برای جلوگیری از خسارات خود استفاده خواهد کرد. می توان با تحقیقاتی ژن های مقاوم به سرما را شناسایی کرد و از آن استفاده کرد. درصد قابل توجهی از محصولات دنیا تراریخت است و باید در این مورد کارهای تحقیقاتی انجام شود.


ارسال ديدگاه
نام: ايميل: ديدگاه:

ناحیه کاربری

آدرس ایمیل:
رمز عبور:
 
رمز عبورم را فراموش کرده‌ام

ثبت نام