سرمقاله

سیاست در سنجه اقدام

علیرضا صدقی

طاهر جمشیدزاده- جامع ترین بعد دموکراسی، آزادی اراده افراد و نقشی است که برای تعیین سرنوشت خود ایفا می‌کنند؛ تجلی عملی این امر در واژه انتخاب مستور و نهفته است. اگر روند تحولات اخیر افغانستان را بررسی کنیم، می‌ببینیم که مردمان این خطه در قاره کهن،همواره چه در چارچوب سنتی و چه مدرن این انتخاب را تجربه کرده‌اند؛ اکنون پروسه دولت-ملت سازی در افغانستان با سیطره و چیره شدن طالبان بر افغانستان به جز پنجشیر با سکوت و انفعال کشورهای اروپایی و فرار حقارت آمیز ایالات متحده آمریکا که در زمان حامد کرزای و دوره اول اشرف غنی در حال تکمیل شدن بود با چالش جدی مواجه شده است؛ حالا آوارگی، گرسنگی و تهدید امنیت غذایی، فقر و بیکاری مزمن و رکود بی سابقه اقتصادی در صدر مشکلات و پیش پای طالبان قرار دارد و گذار از اقتصاد دولتی به اقتصاد مارکت یا بازار آزاد دگر بار به معضل کلیدی این کشور مبدل شده است؛ قاطبه مردم افغانستان بر این باور هستند که هر کسی که از ابتدای جهاد در افغانستان، چه در جبهه های جنگ و چه در پشت جبهه به مبارزه علیه اشغالگران و یا طالبان مشغول بوده و اندیشه آزادی، استقلال و حفاظت از اسلام و افغانستان را داشته، مجاهد است. بدین تعبیر اکثر مردم افغانستان چه زن و چه مرد از هر قوم و نژاد و حزبی مشمول این تعریف می‌شوند؛ در حالی که طالبان با روحیه و منش رفتاری افراط‌گرایانه و خشن خویش به پلورالیسم سیاسی اعتقاد ندارد و پایبند نیست و افغانستان با منابع سرشار معدنی، نفت، گاز و کانی‌های گرانبها در بدخشان، کابل، هرات و... سرزمین ضرورت‌ها و فرصت‌ها است و منفعل بودن روسیه و چین و کشورهای اروپایی و دندان طمع تیز کردن آنها برای بهره برداری از این پتانسیل عظیم افغانستان است و فرصت بادآورده ای که طالبان برای آنها مهیا و فراهم کرده است.
امام علی رحمان رئیس جمهوری تاجیکستان به بروکسل سفر کرده است تا ناجی صلح برای افغانستان و ندای آزادی ملت مظلوم کشور همزبان و همسایه‌اش با اروپایی‌ها باشد؛ دوشنبه شبیه دوحه صرفا یک قهوه خانه بین راهی برای تفنن نیست بلکه یک اتاق فکر باز سیاست برای میانجی گری و پیشبرد مطالبات به حق ملت افغانستان است؛مذاکرات صلح میان طالبان و آمریکایی ها که کماکان دارد ادامه پیدا می کند و در دو روز گذشته در دوحه قطر در جریان بود و وقتی که گوش می‌کنید به متینگ‌ها و کنفرانس های خبری و اینکه جن ساکی سخنگوی کاخ سفید کنفرانس خبری می گذارد و متواتر و پشت سرهم خبرنگاران مختلف از او درباره وضعیت افغانستان و وضعیت امنیتی تعداد آمریکایی هایی که آنجا باقی مانده اند و راهبرد استراتژیک ینگه دنیا برای خروج دو تابعیتی هایی که در افغانستان باقی مانده است و نشریات مختلف گزارش داده اند که آمریکا گفته در مذاکرات دو روزه خود با طالبان اذعان کرده که این مذاکرات خیلی حرفه ای و خیلی رک بوده است؛ند پرایس سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا دو شب پیش یک بیانیه ای منتشر کرد و در مورد همین مذاکرات بعد از اینکه هیئت دیپلماتیک از دوحه قطر به پایتخت خویش برگشتند و در واقع تکرار کرد صحبتهای سخنگوی کاخ سفید و مواضع دولت آمریکا را و پشت سر هم دارند تکرار می کنند که طالبان فعلا در این مذاکرات حرفه ای حاضر می شود و مذاکرات رک و بی‌پرده است؛ رویترز هم گزارش داده است که آمریکایی ها گفته اند که طالبان را به رسمیت نمی‌شناسند ولی این به این معنی نیست که کمک‌های بشر دوستانه خود را قطع کنند با این حال کارشناسان و تئوریسین‌های سپهر سیاست و روابط بین‌الملل با توجه اتمسفر غالب طالبان بر افغانستان می‌گویند که اگر آمریکایی‌ها در داخل افغانستان سفارت فعال نداشته باشند چگونه می خواهند این کمک‌ها را مستقیم به مردم افغانستان برسد غیر از این هم خبرگزاری‌ها و رسانه‌های مختلف در آمریکا گزارش داده اند که آمریکایی ها هنوز حاضر نیستند که ذخایر ارزی بانک مرکزی افغانستان را که چند وقت پیش آنها را توقیف کرده بودند و جلوی تبادل مالی را برای بانک مرکزی افغانستان گرفته بودند آمریکایی ها گفته اند که به این روند ادامه خواهند داد و این پول های بلوکه شده فعلا به دست طالبان نخواهد رسید. باور قاطبه کارشناسان بر این است که آینده افغانستان بر مدار صدور تروریسم،ترانزیت مواد معدنی و مواد مخدر توامان با هم و به ویژه احیای مجدد القاعده است که این موارد در کنار بی ثباتی و تزلزل طالبان در کنترل مرزها،مدیریت و امنیت افغانستان را باید به لیست بلند بالای شیندلری که پیش‌تر در بالا به آن پرداخته شد این بار بجای عراق و سوریه در کابل شاهد بود و این آسیب شناسی ساختاری از وضعیت موجود افغانستان برای همسایگان است که باید علاج واقعه قبل از وقوع کرد که به باور عقلا پیشگیری مهمتر از درمان است.


ارسال ديدگاه
نام: ايميل: ديدگاه:

ناحیه کاربری

آدرس ایمیل:
رمز عبور:
 
رمز عبورم را فراموش کرده‌ام

ثبت نام