بررسی‌ها و گفت‌و‌گو با فعالان صنف پوشاک حاکی از آن است که قیمت برخی اقلام پوشاک نسبت به مدت مشابه سال گذشته تا ۶۰ درصد افزایش یافته؛ افزایشی که در کنار کاهش قدرت خرید مردم، بازار شب عید را وارد دوره‌ای از رکود کرده است.
به گزارش اقتصاد ۲۴، در آستانه فرارسیدن نوروز، بازار پوشاک و البسه مورد نیاز خانوار‌ها با شرایطی متفاوت از سال‌های گذشته روبه‌رو شده است؛ شرایطی که بیش از هر چیز تحت‌ تأثیر نوسانات نرخ ارز، افزایش هزینه‌های تولید و نااطمینانی در بازار‌های تأمین مواد اولیه شکل گرفته و قدرت خرید مصرف‌کنندگان را با چالش جدی مواجه کرده است.
افزایش قیمت پوشاک زیر سایه نوسان ارز
فعالان صنف پوشاک معتقدند جهش و ناپایداری نرخ ارز در ماه‌های اخیر به‌طور مستقیم بر قیمت تمام‌شده تولید اثر گذاشته است. بخش قابل توجهی از مواد اولیه، پارچه، نخ، رنگ، لوازم جانبی و حتی ماشین‌آلات تولید یا وارداتی هستند یا قیمت آنها بر اساس نرخ ارز تعیین می‌شود. همین موضوع باعث شده قیمت پوشاک داخلی نیز همگام با ارز افزایش یابد و فاصله قیمت‌ها با توان مالی بخش زیادی از خانوار‌ها بیشتر شود.
فشار هزینه‌های تولید بر بازار شب عید
افزایش هزینه‌های جانبی مانند دستمزد، حمل‌ونقل، انرژی و مالیات نیز در کنار نوسانات ارزی، تولیدکنندگان را با فشار مضاعف روبه‌رو کرده است. بسیاری از واحد‌های تولیدی کوچک و متوسط اعلام می‌کنند که امکان جذب این هزینه‌ها را ندارند و ناچارند قیمت نهایی را افزایش دهند. این مسئله در آستانه نوروز، زمانی که تقاضا به‌طور سنتی افزایش می‌یابد، باعث شده بازار با برچسب‌های قیمتی بالاتری نسبت به سال گذشته مواجه شود.
رکود تقاضا در برابر گرانی
در مقابل رشد قیمت‌ها، قدرت خرید مردم کاهش یافته و همین موضوع باعث شده تقاضای واقعی در بازار پوشاک چندان پررونق نباشد. مشاهدات میدانی از بازار‌ها نشان می‌دهد بسیاری از خانوار‌ها خرید‌های نوروزی خود را محدود کرده یا به تعویق انداخته‌اند و بیشتر به سمت اقلام ضروری یا ارزان‌تر گرایش پیدا کرده‌اند. این کاهش تقاضا، اگرچه تا حدی مانع جهش بیشتر قیمت‌ها شده، اما رکود نسبی بازار را نیز به همراه داشته است.
چشم‌انداز بازار پوشاک تا پایان سال
کارشناسان بازار پوشاک بر این باورند تا زمانی که نوسانات ارزی ادامه داشته باشد، انتظار کاهش محسوس قیمت‌ها چندان واقع‌بینانه نیست. با این حال، در صورت ثبات نسبی نرخ ارز و ایجاد اطمینان در بازار‌های تولید، امکان کنترل قیمت‌ها و حتی ارائه تخفیف‌های مقطعی برای تحریک تقاضا وجود دارد. آنچه مسلم است، بازار پوشاک شب عید امسال بیش از هر زمان دیگری به ثبات اقتصادی و سیاست‌های حمایتی نیاز دارد تا هم تولیدکننده و هم مصرف‌کننده از فشار گرانی‌ها متضرر نشوند.
در حالی که تنها چند هفته تا نوروز باقی مانده، بازار پوشاک همچنان با موج گرانی و کاهش قدرت خرید مردم دست‌وپنجه نرم می‌کند؛ وضعیتی که فعالان بازار، ریشه اصلی آن را در نوسانات نرخ ارز و بی‌ثباتی بازار‌های تولید می‌دانند.
بازار شب عید زیر فشار هزینه‌ها
یکی از فروشندگان پوشاک مردانه در بازار بزرگ تهران در گفت‌و‌گو با اقتصاد ۲۴ گفت: قیمت اجناس نسبت به پارسال حداقل ۴۰ تا ۶۰ درصد بالا رفته و این افزایش فقط مربوط به سود فروشنده نیست. وی افزود: پارچه، نخ، دکمه، زیپ و حتی هزینه دوخت همه گران شده و اغلب این اقلام یا وارداتی هستند یا قیمتشان به دلار وابسته است. یک تولیدکننده پوشاک زنانه نیز با اشاره به مشکلات تأمین مواد اولیه گفت: نوسان ارز باعث شده نتوانیم برای چند ماه آینده برنامه‌ریزی کنیم. وقتی قیمت مواد اولیه هر هفته تغییر می‌کند، تولیدکننده ناچار است قیمت نهایی را بالا ببرد، وگرنه با ضرر جدی مواجه می‌شود.
خریداران؛ انتخاب بین نیاز و توان مالی
در سوی دیگر بازار، خریداران از فاصله زیاد قیمت‌ها با درآمد خود گلایه دارند. یکی از شهروندان که برای خرید لباس شب عید به بازار آمده بود، گفت: خرید لباس برای بچه‌ها امسال خیلی سخت شده و مجبور شدیم تعداد خرید را کمتر کنیم. وی افزود: قبلاً می‌شد برای کل خانواده خرید مناسبی انجام داد، اما الان بیشتر دنبال اجناس ارزان‌تر هستیم، حتی اگر کیفیت پایین‌تری داشته باشد.
رکود پنهان در بازار پرهیاهو
با وجود شلوغی ظاهری بازارها، برخی فروشندگان از کاهش فروش واقعی خبر می‌دهند. یک مغازه‌دار در این‌باره گفت: رفت‌وآمد زیاد است، اما خرید کمتر انجام می‌شود. وی افزود: مردم بیشتر قیمت می‌پرسند و مقایسه می‌کنند، اما خیلی‌ها دست خالی برمی‌گردند.
چشم‌انداز نامطمئن تا نوروز
کارشناسان بازار پوشاک معتقدند اگر ثبات نسبی در بازار ارز ایجاد نشود، امید چندانی به کاهش قیمت‌ها تا شب عید وجود ندارد. به گفته آنها، تنها در صورت کنترل نوسانات ارزی و حمایت هدفمند از تولید داخلی، می‌توان از تشدید گرانی پوشاک جلوگیری کرد. در غیر این صورت، بازار شب عید امسال نیز برای بسیاری از خانوار‌ها با خرید‌های حداقلی و صرفاً ضروری سپری خواهد شد، نوروزی که سایه گرانی، آن را از شور همیشگی خرید دور کرده است. به گزارش اقتصاد ۲۴، مجموع شواهد میدانی و اظهارات فعالان بازار نشان می‌دهد گرانی پوشاک در آستانه نوروز، پدیده‌ای مقطعی یا صرفاً ناشی از افزایش تقاضای شب عید نیست، بلکه ریشه در نوسانات نرخ ارز، افزایش مداوم هزینه‌های تولید و نبود ثبات در بازار‌های تأمین دارد. این شرایط از یک‌سو تولیدکننده و فروشنده را با فشار هزینه و کاهش حاشیه سود روبه‌رو کرده و از سوی دیگر، قدرت خرید مصرف‌کننده را به‌طور محسوسی کاهش داده است. در چنین فضایی، بازار پوشاک با نوعی رکود پنهان مواجه است، بازاری که اگرچه ظاهراً شلوغ به نظر می‌رسد، اما خرید‌های آن محدود، محتاطانه و اغلب حداقلی است. ادامه این روند می‌تواند هم به تضعیف تولید داخلی و هم به کوچک‌تر شدن سبد مصرفی خانوار‌ها منجر شود. به نظر می‌رسد تنها با ایجاد ثبات در بازار ارز، حمایت هدفمند از تولیدکنندگان و تقویت قدرت خرید مردم می‌توان امید داشت که بازار پوشاک از چرخه گرانی و رکود خارج شود و نوروز، دوباره به فصل رونق واقعی برای این بازار تبدیل شود.