با گذشت دو ماه از جنگ آمریکا علیه ایران، ابعاد واقعی هزینه‌ها روشن‌تر شده؛ از میلیاردها دلار هزینه روزانه تا بدهی‌های تریلیونی، فشار مالی جنگ فراتر از پیش‌بینی‌هاست.
نورنیوز می نویسد: با گذشت دو ماه از آغاز جنگ آمریکا علیه ایران، اکنون تصویر دقیق‌تری از هزینه‌های واقعی این درگیری در دسترس قرار گرفته است؛ تصویری که نشان می‌دهد شکاف قابل‌توجهی میان برآوردهای اولیه و واقعیت‌های میدانی وجود دارد. برخلاف پیش‌بینی‌های اولیه که بر یک جنگ کوتاه و کم‌هزینه تأکید داشتند، داده‌های موجود نشان می‌دهد که هزینه‌ها به‌سرعت افزایش یافته و به سطوحی بسیار بالاتر از انتظار رسیده‌اند.
بر اساس اطلاعات منتشرشده، هزینه‌های مستقیم جنگ به‌طور متوسط روزانه حدود ۲ میلیارد دلار برآورد می‌شود. این رقم تنها شامل هزینه‌های آشکار مانند عملیات نظامی، سوخت، جابه‌جایی نیروها و پشتیبانی لجستیکی است. در روزهای ابتدایی جنگ نیز برآورد اولیه ۱۱.۳ میلیارد دلار بود، اما این رقم در مدت کوتاهی به حداقل ۱۶ میلیارد دلار افزایش یافت؛ نشانه‌ای واضح از خطای محاسباتی در برآوردهای اولیه.
یکی از مهم‌ترین عوامل افزایش هزینه‌ها، نگهداری تجهیزات نظامی سنگین است. به‌عنوان نمونه، یک ناو هواپیمابر روزانه حدود ۳۰۰ هزار دلار هزینه نگهداری دارد. این رقم صرفاً برای حفظ آمادگی عملیاتی است و هزینه‌های عملیاتی واقعی را شامل نمی‌شود. با توجه به حضور چندین ناو و تجهیزات مشابه در منطقه، مجموع این هزینه‌ها به‌صورت تصاعدی افزایش می‌یابد.
در کنار این موارد، شکاف قابل‌توجهی میان هزینه‌های واقعی و آنچه در گزارش‌های رسمی ثبت می‌شود وجود دارد. این «شکاف عملیاتی و حسابداری» شامل هزینه‌هایی مانند تعمیرات مداوم، استهلاک تجهیزات، پشتیبانی فنی و استقرار طولانی‌مدت نیروهاست که اغلب به‌صورت کامل در آمارها منعکس نمی‌شود.
عامل کلیدی دیگر، افزایش هزینه جایگزینی تجهیزات نظامی است. بسیاری از دارایی‌ها با قیمت‌های قدیمی در سیستم‌های مالی ثبت شده‌اند، اما در شرایط فعلی، جایگزینی آن‌ها تا دو برابر هزینه دارد. برای مثال، جنگنده‌ای که پیش‌تر حدود ۳۸ میلیون دلار ارزش داشت، اکنون برای جایگزینی به حدود ۷۰ میلیون دلار نیاز دارد. همچنین موشک‌های تاماهاوک که در گذشته حدود ۳.۵ میلیون دلار قیمت داشتند، اکنون در بازه ۴ تا ۵ میلیون دلار قرار گرفته‌اند. سامانه‌های پدافندی مانند پاتریوت نیز در محدوده چند میلیون دلار برای هر واحد هزینه دارند.
از سوی دیگر، «عدم تقارن هزینه» به یکی از چالش‌های جدی تبدیل شده است. در این چارچوب، یک پهپاد با هزینه‌ای حدود ۳۰ هزار دلار می‌تواند تهدیدی ایجاد کند که برای مقابله با آن، موشکی به ارزش حدود ۴ میلیون دلار استفاده شود. این اختلاف چشمگیر باعث می‌شود حتی درگیری‌های محدود نیز هزینه‌های سنگینی به همراه داشته باشند.
در بُعد بلندمدت، هزینه‌های جنگ ابعاد گسترده‌تری پیدا می‌کند. بدهی مربوط به کهنه‌سربازان به حدود ۷.۳ تریلیون دلار رسیده و حدود ۳۷ درصد از این افراد از مزایای ناتوانی استفاده می‌کنند. این موضوع به‌تنهایی فشار مالی مستمری بر بودجه دولت وارد می‌کند و تا سال‌ها ادامه خواهد داشت.
علاوه بر این، تأمین مالی جنگ از طریق افزایش بدهی ملی انجام می‌شود. در حال حاضر، حدود ۱۵ درصد از کل بودجه فدرال صرف پرداخت بهره بدهی‌ها می‌شود. این مسئله نشان می‌دهد که هزینه جنگ تنها به میدان نبرد محدود نمی‌شود، بلکه از طریق ساختار مالی کشور به کل اقتصاد سرایت می‌کند.
در مجموع، ترکیب هزینه‌های مستقیم روزانه، نگهداری تجهیزات، افزایش قیمت جایگزینی، عدم تقارن هزینه‌ها و تعهدات بلندمدت مانند هزینه کهنه‌سربازان و بهره بدهی، نشان می‌دهد که هزینه واقعی این جنگ می‌تواند به حدود یک تریلیون دلار برسد. رقمی که نه‌تنها فشار اقتصادی قابل‌توجهی ایجاد می‌کند، بلکه پیامدهای آن برای نسل‌های آینده نیز ادامه خواهد داشت.
گزارش الجزیره از خسارت چندین میلیارد دلاری تجهیزات آمریکا در جنگ ایران
شبکه خبری الجزیره در گزارشی نوشت: «ایران موشک‌ها و پهپادهایی را شلیک کرد که به یک پایگاه آمریکایی در عربستان سعودی حمله کردند و چندین سرباز آمریکایی در جریان حمله زخمی شده و یک هواپیمای شناسایی راداری که ۷۰۰ میلیون دلار هزینه داشت، منهدم شد. این یک حمله‌ ناگهانی نبود.
به گزارش ایسنا، مرکز مطالعات استراتژیک و بین‌المللی مستقر در واشنگتن دی.سی محاسبه کرده است که موشک‌ها و پهپادهای ایران و یک نمونه‌ ویرانگر از به اصطلاح آتش خودی، تجهیزات نظامی ایالات متحده به ارزش بین ۲.۳ تا ۲.۸ میلیارد دلار را نابود کرده‌اند.
تخمین مرکز مطالعات استراتژیک و بین‌المللی اولین جدول‌بندی دقیق توسط یک گروه تحقیقاتی بین‌المللی بزرگ از خسارات نظامی ایالات متحده در جنگی است که از ۲۸ فوریه آغاز شد و الجزیره اولین طرفی است که آن را گزارش می‌دهد.
این موسسه اعلام کرد این هزینه تخمینی شامل خسارات وارده به پایگاه‌های ایالات متحده در منطقه یا هیچ یک از تجهیزات تخصصی یا دارایی‌های دریایی نمی‌شود.
«مارک کانسیان» مشاور ارشد وزارت دفاع و امنیت در مرکز مطالعات استراتژیک و بین‌المللی، محاسبات را انجام داد و گفت که همچنین خسارات وارده به پایگاه‌های مورد استفاده ایالات متحده در خلیج فارس را بررسی می‌کند. اما این اقدام چالش برانگیزتر بوده است.
Planet Labs، ارائه دهنده خدمات جهانی برای تصاویر ماهواره‌ای، از ۲۸ فوریه به درخواست دولت ایالات متحده، تمام تصاویر ماهواره‌ای را برای استفاده عمومی و رسانه‌ای مسدود کرده است. با این حال، تصاویر ماهواره‌ای ایران در دسترس بوده است.
برخی از خسارات ناشی از «آتش خودی» بوده است. سه فروند جنگنده اف-۱۵ در یکی از این حوادث در کویت در اوایل ماه مارس سرنگون شدند.
اما بیشتر هواپیماها و رادارهای آمریکایی که در جنگ نابود شدند، توسط ایران هدف قرار گرفتند. اولین مورد در اول مارس، ایالات متحده حداقل یک رادار قدرتمند دفاع موشکی را که از سیستم تاد برای شناسایی موشک‌ها و برخی تهدیدهای مافوق صوت استفاده می‌کند و داده‌های هدف‌گیری را به سایر سیستم‌های دفاعی ارسال می‌کند، از دست داد. برخی گزارش‌ها حاکی از آن است که دو رادار نابود شده‌اند که کل هزینه: بین ۴۸۵ تا ۹۷۰ میلیون دلار است. نیروهای مسلح ایالات متحده توسط چندین کشور خلیج فارس که سیستم‌های تاد در آنها مستقر شده‌اند، میزبانی می‌شوند.
دومین مورد در ۲۷ مارس، حمله به پایگاه هوایی شاهزاده سلطان در شرق عربستان سعودی، کمتر از ۲۴ ساعت پس از رجزخوانی هگست، هواپیمای شناسایی راداری ۷۰۰ میلیون دلاری E-۳ AWACS/E۷ را نابود کرد. این هواپیما که اساسا یک مرکز فرماندهی هوابرد است، می‌تواند هواپیماها و موشک‌ها را از صدها کیلومتر دورتر شناسایی کند و نبردها را در آسمان هماهنگ کند. «عمر عاشور» استاد مطالعات امنیتی و نظامی و بنیانگذار برنامه‌های مطالعات امنیتی در موسسه تحصیلات تکمیلی دوحه گفت، اگرچه ایالات متحده برخی از ارقام را افشا کرده است، اما به دلایل سیاسی نمی‌تواند شفافیت کامل را رعایت کند.
عاشور به الجزیره گفت: «در حال حاضر، فکر نمی‌کنم دولت ترامپ بخواهد طوری به نظر برسد که انگار تجهیزات و پرسنل خود را از دست داده است. چون این امر می‌تواند در انتخابات میان‌دوره‌ای نوامبر برای او عواقبی در پی داشته باشد. ایالات متحده سابقه دستیابی به پیروزی‌های عملیاتی در درگیری‌های سراسر جهان را دارد اما سپس از نظر استراتژیک شکست خورده است.»
وی افزود: «در ویتنام، آمریکا یکسری پیروزی‌های عملیاتی به دست آورد. در افغانستان نیز این کار را کرد. اما در نهایت متحمل شکست استراتژیک شد. زیرا پیروزی‌های عملیاتی به اهداف استراتژیک خدمت نکردند.»
او تاکید کرد که در حال حاضر، نیروهای آمریکایی مستقر در منطقه حتی یک دهم نیرویی که در سال ۲۰۰۳ برای حمله به عراق استفاده شد را تشکیل نمی‌دهند. همچنین تعداد ناوهای هواپیمابری که علیه عراق استفاده شد، به اندازه آنها نیست.
استاد مطالعات امنیتی و نظامی و بنیانگذار برنامه‌های مطالعات امنیتی در موسسه تحصیلات تکمیلی دوحه همچنین گفت اسرائیل و آمریکا مدعی‌اند که نیروی دریایی و هوایی ایران را به شدت تضعیف کرده‌اند اما این حقیقت ندارد. شما هنوز هم می‌توانید بدون نیروی دریایی متعارف یا بدون نیروی دریایی آب‌های آزاد در دریا بجنگید. آنها ضعیف شده‌اند. اما هنوز شکست نخورده‌اند.