سرمقاله
صفحات روزنامه
اخبار آنلاین
جان مرشایمر، استاد علوم سیاسی دانشگاه شیکاگو، با اشاره به جنگ ایران و آمریکا و جنگ روسیه و اوکراین گفت که ایران و روسیه هر دو آمریکا را یک «تهدید وجودی» میدانند و به همین دلیل نباید انتظار داشت فشارهای واشنگتن باعث شود تهران یا مسکو از ادامه مقاومت دست بکشند. مرشایمر در گفتوگو با «گلن دیسن» درباره تحولات خاورمیانه، جنگ ایران و آمریکا، آینده حضور نظامی آمریکا در منطقه و همچنین جنگ روسیه و اوکراین، دو پرونده ایران و روسیه را از این جهت مشابه دانست که به گفته او، هر دو کشور معتقدند آمریکا تهدیدی برای بقای آنها بهعنوان قدرتهای مستقل است. مرشایمر در این گفتوگو گفت: مهم است به خاطر داشته باشیم که هم روسها و هم ایرانیها، آمریکا را یک تهدید وجودی میدانند. مسکو از ابتدای جنگ اوکراین این برداشت را داشته که آمریکا درصدد خارج کردن روسیه از جمع قدرتهای بزرگ است. این استاد دانشگاه افزود: اگر روسیه با چنین تهدیدی مواجه باشد، تسلیم نخواهد شد و برای مقابله با آن به مقاومت ادامه خواهد داد. اگر آمریکا در برخورد با روسیه از این واقعیت غفلت کند، خطر درگیری هستهای نیز وجود خواهد داشت. مرشایمر سپس همین استدلال را درباره ایران مطرح کرد و گفت: کاملاً روشن است که ایران با یک تهدید وجودی مواجه است. او با اشاره به اظهارات دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، درباره ایران گفت که به شمارش او، ترامپ تاکنون هفت بار ایران را به نابودی تهدید کرده و آخرین مورد نیز در سازمان ملل مطرح شده است. او ادامه داد: ایرانیها تسلیم نخواهند شد. آنها هر کاری بتوانند انجام میدهند تا مانع پیروزی آمریکا شوند. این مسئله محدودیتهایی جدی برای آنچه آمریکا میتواند در خلیج فارس به دست آورد ایجاد میکند. مرشایمر با شروع جنگ ۴۰ روزه در اواخر فوریه و تشدید فشارهای اقتصادی واشنگتن بر تهران گفت: از ۲۸ فوریه فشار عظیمی بر اقتصاد و مردم ایران وارد شده و آمریکا در حال افزایش این فشار است، اما هیچ نشانهای وجود ندارد که ایران در حال تسلیم شدن باشد. این استاد دانشگاه با اشاره به قدرت مفهوم ناسیونالیسم تصریح کرد: اگر به ایران حمله کنیم، ایرانیها سرسختانه و با تمام توان میجنگند، زیرا ناسیونالیسم نیرویی فوقالعاده قدرتمند است و هیچ مردمی دخالت بیگانگان را برای تعیین سرنوشت سیاسی کشورشان نمیپذیرند. واشنگتن و مسکو پیشتر این مقاومت را در افغانستان و عراق تجربه کردهاند. مرشایمر در ادامه گفت: شواهد نشان میدهد که ایالات متحده هیچ تمایلی به تشدید تنش نظامی ندارد. با وجود حملات در تنگه هرمز، واشنگتن از ورود به چرخه حملات تلافیجویانه نظامی خودداری کرده است، زیرا این استراتژی در گذشته کارآمد نبوده و تنها به هدررفت مهمات ارزشمند آمریکا انجامیده است. او این وضعیت را مشابه وضعیت روسیه و جنگ فرسایشی در اوکراین دانست و گفت: همانطور که نشانهای از آمادگی مسکو برای تسلیم وجود ندارد، درباره تهران نیز چنین نشانهای دیده نمیشود. اما واشنگتن در یک جنگ فرسایشی قرار گرفته و امیدوار است با فشار اقتصادی، تهران را وادار به تسلیم کند. این استاد دانشگاه در بخش دیگری از این گفتوگو، با اشاره به نابودی و آسیبهای جدی وارد شده به پایگاههای آمریکا در منطقه، درباره آینده حضور آمریکا در غرب آسیا گفت: اگر واشنگتن به تدریج از تعهدات امنیتی خود در منطقه عقبنشینی کند، کشورهای عربی خلیج فارس دیگر نمیتوانند مانند گذشته صرفاً به چتر امنیتی آمریکا تکیه کنند. او گفت: کشورهای منطقه در چنین شرایطی با دو گزینه اصلی روبهرو خواهند بود، یا باید به دنبال ایجاد نوعی «همزیستی» با ایران باشند یا به سمت ایجاد ظرفیت بازدارندگی مستقل، از جمله توانمندی هستهای، حرکت کنند. به گزارش ایسنا، مرشایمر در ادامه مستقیماً درباره سیاست آمریکا در قبال ایران گفت که از نظر او «کار هوشمندانه» برای واشنگتن این است که نوعی توافق برای همزیستی با ایران ایجاد و روابط دو کشور را تغییر دهد. او گفت که «ایران، برخلاف تصویری که در رسانههای جریان اصلی آمریکا ارائه میشود، کشوری نیست که دائماً در حال آغاز جنگ و درگیری باشد.» مرشایمر با اشاره به تاریخ ایران تأکید کرد: در تاریخ دولت-ملت ایران شواهدی از آغاز جنگ توسط این کشور وجود ندارد و ایران زمانی که با تجاوز آمریکا یا اسرائیل مواجه شده، واکنش تهاجمی نشان داده است. او افزود: ایده اینکه ایران مصمم به آغاز درگیری، آغاز جنگ و فتح سرزمینهای مختلف است، کاملا بی اساس است، من هیچ شواهدی برای آن نمیبینم. تنها مانع رسیدن آمریکا به همزیستی با ایران اسرائیل است.