اعتراض‌های دانش‌آموزی که از میانه سپتامبر در منطقه پاریس آغاز شد، اکنون به جنبشی گسترده در سراسر فرانسه تبدیل شده و در برخی شهرها با خشونت، درگیری با پلیس و تعطیلی مدارس همراه شده است. آنچه ابتدا اعتراضی محلی به کمبود امکانات و نیروی انسانی بود، به سرعت به بستری برای بیان نارضایتی‌های گسترده‌تر از وضعیت نظام آموزشی فرانسه تبدیل شده است. به گزارش یورونیوز، جرقه اولیه اعتراض‌ها ۱۷ سپتامبر در دبیرستانی در شهر کرتِی در حومه جنوب شرقی پاریس زده شد؛ جایی که دانش‌آموزان برای مطالبه منابع و نیروی انسانی بیشتر به اعتراض معلمان خود پیوستند. انتشار تصاویر این تجمع‌ها در شبکه‌های اجتماعی سبب شد دانش‌آموزان مدارس دیگر نیز وارد میدان شوند. کلاس‌های پرجمعیت، کمبود و غیبت مکرر معلمان، فرسودگی تجهیزات مدارس، نبود پزشک در برخی مراکز آموزشی، گرمای بیش از حد کلاس‌ها در تابستان و مشکلات مربوط به سامانه پذیرش دانشگاهی «پارکورسوپ» از مهم‌ترین محورهای اعتراض است. مسئله نابرابری آموزشی نیز به یکی از موضوعات اصلی تبدیل شده؛ به‌ویژه دانش‌آموزان حومه‌های کم‌برخوردار پاریس معتقدند مدارس آنها از امکانات و نیروی انسانی مشابه مناطق برخوردار بهره‌مند نیستند. با گسترش اعتراض‌ها، اتحادیه‌های دانش‌آموزی خواستار برگزاری روز اقدام سراسری شدند و مقام‌های فرانسوی نیز به دلیل نگرانی‌های امنیتی صدها مدرسه را به‌طور کامل یا جزئی تعطیل کردند. اعتراض‌ها همچنین از مدارس فراتر رفته و دانشجویان نیز به آن پیوسته‌اند؛ به‌طوری که پیش‌تر دسترسی به حدود ۳۰ پردیس دانشگاهی مسدود شده بود. در کنار اعتراض‌های مسالمت‌آمیز، برخی تجمع‌ها به خشونت کشیده شده است. براساس اعلام وزیر کشور فرانسه، تاکنون بیش از ۵۰۶۰ نفر بازداشت شده‌اند که ۸۷ درصد آنها زیر سن قانونی هستند. همچنین بیش از ۱۷۰ دانش‌آموز، ۷۸ نفر از کارکنان آموزشی و بیش از ۶۰۰ مأمور پلیس مجروح شده‌اند. چند مدرسه نیز آسیب دیده، غارت شده یا به آتش کشیده شده است. دو حادثه بیش از دیگر موارد بحث درباره نحوه برخورد پلیس را تشدید کرده است. یک نوجوان ۱۵ ساله در شهر لانس بر اثر انفجار نارنجک پلیس یک دست خود را از دست داده و خانواده دانش‌آموزی ۱۶ ساله در شهر تور نیز پس از آنکه فرزندشان بینایی چشم راست خود را از دست داد، از پلیس شکایت کرده‌اند. تحقیقات درباره هر دو حادثه ادامه دارد و هنوز چگونگی دقیق وقوع آنها مشخص نشده است. انجمن حقوق بشر فرانسه از نحوه مداخله نیروهای پلیس انتقاد کرده، اما اتحادیه پلیس می‌گوید استفاده از زور زمانی صورت می‌گیرد که خشونت و تهدید علیه مأموران یا نظم عمومی وجود داشته باشد. اتحادیه‌های معلمان نیز تأکید دارند بخش بزرگی از شدیدترین خشونت‌ها توسط اقلیتی کوچک از افراد ایجاد شده و نباید رفتار آنان را به کل جنبش دانش‌آموزی تعمیم داد. با تشدید بحران، دولت فرانسه نیز وارد میدان شده است. ادوار ژفره، وزیر آموزش و پرورش، با نمایندگان والدین، معلمان و کارکنان مدارس دیدار کرده و سباستین لکورنو، نخست‌وزیر فرانسه، برنامه‌ای پنج‌گانه برای پاسخ به اعتراض‌ها ارائه داده است. جلوگیری از لغو کلاس‌ها، بهبود امکانات مدارس، اصلاح سازماندهی روزهای آموزشی، شفاف‌تر کردن سامانه پذیرش دانشگاه‌ها و افزایش حمایت از دانش‌آموزان محورهای این برنامه است. اعتراض‌ها در عین حال وارد فضای سیاسی فرانسه نیز شده است. ژان‌لوک ملانشون و حزب «فرانسه تسلیم‌ناپذیر» از مطالبات دانش‌آموزان حمایت کرده‌اند؛ در مقابل، منتقدان آنها را به تلاش برای بهره‌برداری سیاسی از اعتراض‌ها متهم می‌کنند. ملانشون این اتهام را رد کرده و گفته حزبش از جنبش حمایت می‌کند، اما سازمان‌دهنده آن نیست و خواهان ادامه اعتراض‌ها به شیوه غیرخشونت‌آمیز است. اتحادیه‌های آموزشی معتقدند ریشه اصلی اعتراض‌ها را باید در مشکلاتی جست‌وجو کرد که سال‌ها در مدارس فرانسه انباشته شده است. کمبود معلم، دشواری جایگزینی معلمان غایب، کلاس‌های شلوغ و فرسودگی امکانات مشکلات تازه‌ای نیستند. به همین دلیل، حتی در صورت فروکش کردن ناآرامی‌ها، چالش اصلی دولت فرانسه باقی خواهد ماند: پاسخ به نسلی که معتقد است کیفیت و برابری در نظام آموزشی این کشور با آنچه انتظار دارد فاصله گرفته است.