تورم شهریور دو چهره متفاوت داشت؛ در مقیاس سالانه فشار بیشتر بر دهک‌های پایین بود، اما جهش غیرخوراکی‌ها و حمل‌ونقل، تورم ماهانه دهک دهم را به اوج رساند. به گزارش تجارت نیوز، تورم شهریور ۱۴۰۵ برای همه خانوارها یکسان نبود. داده‌های مرکز آمار نشان می‌دهد در مقیاس سالانه، فشار افزایش قیمت‌ها همچنان بیشتر بر دهک‌های پایین متمرکز است، اما در طول شهریور، ورق برگشته و هرچه به سمت دهک‌های بالاتر رفته، تورم ماهانه بیشتر شده است. دهک دوم با تورم سالانه ۸۲.۴ درصد بالاترین نرخ را میان دهک‌ها ثبت کرده، در حالی که تورم سالانه دهک دهم ۷۱.۳ درصد بوده است. فاصله میان بیشترین و کمترین تورم سالانه به ۱۱.۱ واحد درصد رسیده؛ رقمی که نسبت به مرداد ۰.۴ واحد درصد بیشتر شده است. اما تصویر ماهانه کاملاً متفاوت است. تورم شهریور از ۲.۸۶ درصد در دهک اول به صورت تقریباً پیوسته افزایش یافته و در دهک دهم به ۵.۲۷ درصد رسیده است. علت این وارونگی را باید در ترکیب سبد مصرفی جست‌وجو کرد. دهک‌های پایین سهم بیشتری از بودجه خود را صرف خوراک می‌کنند؛ بخشی که تورم سالانه بالایی دارد. در مقابل، دهک‌های بالاتر سهم بیشتری از هزینه‌هایشان را به کالاهای غیرخوراکی، خودرو، حمل‌ونقل و خدمات اختصاص می‌دهند؛ همان بخش‌هایی که در شهریور جهش ماهانه بیشتری داشته‌اند. دهک‌های کم‌برخوردار همچنان تورم بیشتری را تحمل می‌کنند در مقیاس سالانه، شکاف تورمی میان دهک‌های پایین و بالا کاملاً آشکار است. تورم سالانه دهک اول ۸۱.۴ درصد، دهک دوم ۸۲.۴ درصد و دهک سوم ۸۱.۳ درصد ثبت شده است. از دهک سوم به بعد، نرخ تورم تقریباً به‌طور منظم کاهش می‌یابد؛ دهک چهارم ۷۹.۴ درصد، دهک پنجم ۷۸.۲ درصد، دهک ششم ۷۶.۷ درصد و در نهایت دهک دهم ۷۱.۳ درصد تورم سالانه داشته است. این تفاوت بیش از هر چیز از ترکیب متفاوت سبد هزینه‌ای خانوارها می‌آید. سهم خوراکی‌ها، آشامیدنی‌ها و دخانیات در بودجه دهک اول ۴۲.۴ درصد و در دهک دوم ۴۲.۳ درصد است، اما این سهم در دهک دهم به فقط ۲۱.۶ درصد می‌رسد. به بیان دیگر، وزن خوراک در سبد دهک اول تقریباً دو برابر دهک دهم است. این تفاوت زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که تورم سالانه خوراکی‌ها و دخانیات برای کل کشور ۱۰۸.۸ درصد بوده، در حالی که تورم کالاهای غیرخوراکی و خدمات ۵۵.۳ درصد ثبت شده است. بنابراین دهک‌هایی که بخش بزرگ‌تری از بودجه‌شان صرف خوراک می‌شود، طبیعی است فشار تورمی بیشتری را تجربه کنند. تورم خوراکی برای دهک‌های پایین از ثروتمندان هم بالاتر بود فشار بیشتر خوراکی‌ها بر دهک‌های پایین فقط به وزن بیشتر این گروه محدود نیست. خود نرخ تورم خوراکی نیز در سبد دهک‌های کم‌درآمد بالاتر بوده است. تورم سالانه خوراکی‌ها، آشامیدنی‌ها و دخانیات در دهک اول ۱۱۵.۷ درصد ثبت شده است. این نرخ در دهک دوم ۱۱۴.۵ درصد و در دهک سوم ۱۱۲.۸ درصد بوده و با حرکت به سمت دهک‌های بالاتر کاهش یافته تا در دهک دهم به ۱۰۴.۸ درصد برسد. بنابراین دهک اول از دو مسیر هم‌زمان تحت فشار قرار گرفته است؛ هم خوراک سهم بزرگ‌تری در بودجه او دارد و هم سبد خوراکی خاص این دهک نسبت به سبد دهک دهم بیشتر گران شده است. جزئیات وزن‌ها نیز این تفاوت را توضیح می‌دهد. سهم نان و غلات در سبد دهک اول ۹.۸۸ درصد است، اما در دهک دهم فقط ۴.۶۷ درصد. وزن روغن‌ها و چربی‌ها نیز از ۲.۵۷ درصد در دهک اول به ۰.۸ درصد در دهک دهم کاهش می‌یابد. در شرایطی که روغن و بسیاری از اقلام اساسی یکی از شدیدترین افزایش قیمت‌ها را داشته‌اند، این تفاوت در وزن مصرفی مستقیماً خود را در نرخ تورم دهک‌های پایین نشان داده است. شهریور برای دهک‌های بالا گران‌تر تمام شد اگر به جای تورم سالانه فقط تغییر قیمت‌ها در خود شهریور را بررسی کنیم، تصویر کاملاً وارونه می‌شود. تورم ماهانه دهک اول ۲.۸۶ درصد بوده و سپس تقریباً به صورت پله‌ای افزایش یافته است؛ دهک دوم ۳.۰۶ درصد، دهک سوم ۳.۲۵ درصد، دهک پنجم ۳.۵۹ درصد، دهک هشتم ۴.۱۹ درصد، دهک نهم ۴.۴ درصد و دهک دهم ۵.۲۷ درصد تورم ماهانه داشته است. فاصله تورم ماهانه دهک اول و دهم به ۲.۴۱ واحد درصد می‌رسد. علت این تفاوت را باید در تغییر موتور تورم شهریور جست‌وجو کرد. در این ماه، کالاهای غیرخوراکی و خدمات ۵.۷ درصد گران شدند، در حالی که تورم ماهانه خوراکی‌ها و دخانیات ۲.۳ درصد بود. از آنجا که کالاهای غیرخوراکی و خدمات فقط ۵۷.۶ درصد سبد دهک اول را تشکیل می‌دهند اما سهم آنها در دهک دهم به ۷۸.۴ درصد می‌رسد، جهش قیمت این بخش اثر بسیار بیشتری بر خانوارهای پردرآمد گذاشته است. این تفاوت به خوبی توضیح می‌دهد چرا در حالی که تورم سالانه همچنان به زیان دهک‌های پایین است، شهریور ماه برای دهک‌های بالا سریع‌تر گران شده است.