موج اعتراضات دانش‌آموزی که از اواخر سپتامبر ۲۰۲۶ در دبیرستان‌های فرانسه آغاز شد، اکنون به آن سوی مرزها رسیده و بروکسل و دیگر شهرهای بلژیک فرانسوی‌زبان را نیز درگیر کرده است. دانش‌آموزان و دانشجویان بلژیکی با الهام از همتایان فرانسوی خود، به خیابان‌ها آمده‌اند تا به افزایش هزینه‌های تحصیل، کمبود معلم، کلاس‌های پرجمعیت و سیاست‌های ریاضتی دولت اعتراض کنند. به گزارش رویترز و رسانه‌های بلژیکی، جنبش دانش‌آموزی در بلژیک از اوایل اکتبر در شهر لیژ آغاز شد و به‌سرعت به بروکسل، مون، شارلروآ و نامور گسترش یافت. دانش‌آموزان با مسدود کردن ورودی مدارس و برگزاری راهپیمایی، خواستار توقف سیاست‌های صرفه‌جویی در بخش آموزش شده‌اند. در بروکسل، دانشجویان دانشگاه‌های فرانسوی‌زبان نیز به این موج پیوسته‌اند و علیه افزایش شهریه (مینروال) که برای بیش از نیمی از دانشجویان به نزدیک ۱۲۰۰ یورو رسیده، تظاهرات کرده‌اند. ریشه‌های مشترک و تفاوت‌های محلی اعتراضات فرانسه عمدتاً بر کمبود معلم، برنامه‌های درسی آشفته، کلاس‌های شلوغ و وضعیت نامناسب ساختمان‌های مدارس متمرکز است. این جنبش که از حومه پاریس آغاز شد، به صدها دبیرستان در سراسر کشور سرایت کرد و حتی برخی دانشگاه‌های معتبر را نیز درگیر نمود. دولت فرانسه در پاسخ وعده اعزام ۳۰۰۰ معلم اضافی را داده، اما اتحادیه‌های دانش‌آموزی اعلام کرده‌اند که مبارزه ادامه خواهد داشت و فراخوان اعتصاب سراسری برای ۱۳ اکتبر صادر شده است. در بلژیک، مطالبات دانش‌آموزان و دانشجویان فرانسوی‌زبان بیشتر متوجه سیاست‌های فدراسیون والونی-بروکسل است. افزایش شهریه، سخت‌تر شدن شرایط ادامه تحصیل و برنامه کاهش بودجه ۵۰۰ میلیون یورویی تا سال ۲۰۲۹، خشم نسل جوان را برانگیخته است. فدراسیون دانشجویان فرانسوی‌زبان (FEF) برآورد کرده که هزینه یک سال تحصیل اکنون بین ۸۱۰۰ تا ۱۳۶۰۰ یورو است و نسبت دانشجویانی که مجبور به کار تمام‌وقت هستند از ۲۲ درصد به ۴۲ درصد افزایش یافته است. شعارهایی مانند «تحصیل حق است، نه امتیاز» در تظاهرات بروکسل طنین‌انداز شده است. هرچند دانش‌آموزان بلژیکی تأکید دارند که مطالباتشان ریشه در مشکلات داخلی دارد، اما بسیاری از آنان اذعان کرده‌اند که تصاویر اعتراضات فرانسه انگیزه‌ای برای تشدید اقداماتشان بوده است. یکی از دانشجویان ۱۹ ساله در لیژ به رویترز گفته بود: «وقتی دیدیم بدون اعتراض چیزی تغییر نمی‌کند، تصمیم گرفتیم شروع کنیم... فرانسه کمی روی ما تأثیر گذاشت.» خشونت و واکنش مقامات در حالی که بخش عمده تظاهرات مسالمت‌آمیز بوده، در برخی نقاط به‌ویژه لیژ، درگیری‌هایی میان معترضان و پلیس رخ داده است. پلیس از گاز اشک‌آور و آب‌پاش استفاده کرده و ده‌ها نفر بازداشت شده‌اند. شهردار لیژ تا ۱۶ اکتبر تجمعات عمومی را ممنوع اعلام کرد و هشدار داد خطر تکرار خشونت جدی است. در بروکسل نیز همزمان با اعتصاب سراسری ۹ اکتبر که ده‌ها هزار نفر در آن شرکت کردند، تنش‌هایی میان جوانان و نیروهای امنیتی گزارش شد. مقامات بلژیکی این اقدامات را محکوم کرده و گفته‌اند عاملان خشونت باید پاسخگو باشند. در عین حال، اتحادیه‌ها و گروه‌های دانشجویی تأکید می‌کنند که خشونت مورد تأییدشان نیست و تمرکز اصلی بر دفاع از حق تحصیل باکیفیت است. ابعاد گسترده‌تر اجتماعی این اعتراضات در بستری از نارضایتی عمومی از سیاست‌های ریاضتی در اروپا رخ می‌دهد. دولت بلژیک به رهبری بارت دو ویور برنامه‌های صرفه‌جویی گسترده‌ای را دنبال می‌کند و بخش آموزش یکی از حوزه‌های تحت فشار است. در فرانسه نیز محدودیت‌های بودجه‌ای دولت، نارضایتی را تشدید کرده است. گسترش اعتراضات از فرانسه به بلژیک نشان می‌دهد که مشکلات ساختاری آموزش در اروپا ابعاد فراملی یافته است. نسل جوانی که با افزایش هزینه‌های زندگی، بازار کار نامطمئن و کاهش کیفیت خدمات عمومی روبه‌روست، بیش از پیش صدای خود را بلند می‌کند. هماهنگی نسبی میان دانش‌آموزان دو کشور، هرچند غیررسمی، حاکی از شکل‌گیری نوعی همبستگی فرامرزی در میان نسل جدید اروپایی است. در بروکسل، دانشجویان دانشگاه آزاد بروکسل (ULB) نیز با بستن پردیس دانشگاهی به اعتصاب سراسری پیوستند و سیاست‌های ریاضتی را به چالش کشیدند. این همگرایی میان دانش‌آموزان دبیرستانی، دانشجویان و حتی بخشی از کارکنان آموزشی، عمق نارضایتی را نشان می‌دهد. با ادامه اعتراضات در فرانسه و گسترش آن به بلژیک، دولت‌های دو کشور تحت فشار قرار گرفته‌اند تا پاسخ ملموس‌تری ارائه دهند. وعده‌های افزایش نیرو در فرانسه و مذاکرات محدود در بلژیک تاکنون نتوانسته معترضان را متقاعد کند. فراخوان‌های جدید برای اعتصاب و تظاهرات نشان می‌دهد این موج به‌سادگی فروکش نخواهد کرد. در نهایت، سرایت اعتراضات دانش‌آموزی از پاریس به بروکسل بار دیگر اهمیت آموزش به‌عنوان یکی از حساس‌ترین حوزه‌های سیاست اجتماعی اروپا را برجسته کرد. نسل جوانی که آینده خود را در خطر می‌بیند، حاضر نیست سکوت کند و این واقعیت می‌تواند معادلات سیاسی داخلی دو کشور را در ماه‌های آینده تحت تأثیر قرار دهد.