مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران در سخنرانی خود در نشست سران کشورهای مستقل مشترک‌المنافع در ترکمنستان، حضور ایران به‌عنوان نخستین کشور مهمان ویژه را فرصتی ارزشمند برای تقویت پیوندها و گشودن فصل جدیدی از همکاری‌ها دانست. وی از میزبانی ترکمنستان تشکر کرد و همزمانی این اجلاس با نشست محیط‌زیست دریای خزر را زمینه‌ای مناسب برای توجه به منافع و ظرفیت‌های مشترک برشمرد. پزشکیان با اشاره به بحران‌های به‌هم‌پیوسته سال‌های اخیر، از جمله جنگ روسیه و اوکراین و آثار آن بر امنیت، تجارت و انرژی، گفت اختلال در یک بخش منطقه می‌تواند به سرعت به فشار در بخش‌های دیگر منجر شود. وی افزود ایران نیز هدف حملات نظامی قرار گرفته و این تحولات نشان داد امنیت منطقه‌ای مفهومی تجزیه‌ناپذیر است. نمی‌توان برای بخشی امنیت خواست و در بخش دیگر ناامنی دامن زد. رئیس‌جمهور تأکید کرد ایران همواره بر گفت‌وگو و راه‌حل دیپلماتیک پای فشرده، اما مذاکره باید بر پایه احترام متقابل باشد نه فشار و تهدید. استفاده ابزاری از تجارت و نظام مالی علیه کشورها نیز تنها به ایران آسیب نمی‌زند، بلکه به کل نظم منطقه‌ای لطمه وارد می‌کند. پزشکیان خاطرنشان کرد منطقه بیش از هر زمان به تاب‌آوری نیاز دارد و موفقیت در این مسیر مستلزم اتصال ظرفیت‌هاست. منافع مشترک نه در رقابت میان مسیرها، بلکه در اتصال آن‌هاست. وی ایران را مسیر طبیعی اتصال آسیای مرکزی و اوراسیا به آب‌های آزاد دانست و نقش بنادر جنوبی، به‌ویژه چابهار، را در پیوند این منطقه به آسیای جنوبی، آفریقا و اروپا برجسته کرد. پیشنهاد ترکمنستان برای ایجاد کریدور حمل‌ونقل از مسیر دریای خزر را نیز قابل عملیاتی‌شدن با ظرفیت‌های ایران دانست و تأکید کرد کریدورهای شمال-جنوب و شرق-غرب رقیب یکدیگر نیستند. در حوزه انرژی، وی خواستار تبدیل منطقه به شبکه‌ای از تولید و تبادل انرژی شد و برای تقویت تجارت، ایجاد سازوکارهای مالی و تهاتری منطقه‌ای را ضروری خواند. پزشکیان اعلام کرد ایران خود را بخشی طبیعی از جغرافیای به‌هم‌پیوسته منطقه می‌داند و پیشنهاد ایجاد فرمت «CIS+1» را مطرح کرد تا همکاری‌ها در حوزه‌های ترانزیت، انرژی، تجارت، معدن، سرمایه‌گذاری، فناوری، آب و محیط‌زیست، گردشگری و فرهنگ گسترش یابد و برای چالش‌هایی مانند تغییرات اقلیمی و مسائل زیست‌محیطی خزر راه‌حل مشترک ارائه شود. وی با رد انتخاب میان انزوا یا وابستگی، خواستار اتصال ظرفیت‌ها شد و گفت: «ما به جای گسست، اتصال؛ به جای رقابت فرساینده، همکاری؛ به جای وابستگی یک‌جانبه، وابستگی متقابل؛ و به جای امنیت مبتنی بر تهدید، امنیت مبتنی بر اعتماد و منافع مشترک را می‌خواهیم.» رئیس‌جمهور در پایان ابراز امیدواری کرد این نشست گامی عملی برای شکل‌گیری منطقه‌ای باشد که آسیای مرکزی، قفقاز جنوبی و ایران بخشی از یک شبکه واحد همکاری و توسعه باشند.