کد خبر: 64049 | اخبار آنلاین | تاریخ: 21 مه 1405
اصفهان؛ از میراث خلاق تا اقتصاد آینده
فاطمه شفیعی : اصفهان ، را با میدان نقش‌جهان، معماری تاریخی، صنایع‌دستی و هنر می‌شناسند؛ شهری که بخش مهمی از هویت فرهنگی ایران در آن شکل گرفته است. اما پرسش امروز این است که این سرمایه تاریخی و فرهنگی تا چه اندازه توانسته به ثروت اقتصادی، فرصت‌های شغلی و کسب‌وکارهای پایدار تبدیل شود؟ رویداد ملی صنایع خلاق مانوین که از ۲۱ تا ۲۳ مهرماه در اصفهان برگزار می‌شود، فرصتی برای بازخوانی همین پرسش است؛ فرصتی برای پیوند میان داشته‌های فرهنگی شهر و اقتصاد امروز.
انتخاب اصفهان برای میزبانی این رویداد صرفاً به جاذبه‌های گردشگری یا پیشینه هنری آن محدود نمی‌شود. اصفهان از یک‌سو در حوزه‌هایی مانند صنایع‌دستی، معماری، نساجی، طراحی و هنر پیشینه‌ای غنی دارد و از سوی دیگر، از دانشگاه‌ها، نیروهای متخصص، شرکت‌های فناور و ظرفیت‌های صنعتی و تجاری برخوردار است. کنار هم قرارگرفتن این ظرفیت‌ها می‌تواند زمینه پیوند فرهنگ، دانش و خلاقیت با بازار را فراهم کند.
با این حال، مزیت اصفهان را نباید تنها در گذشته آن جست‌وجو کرد. شهری که به صنایع‌دستی و معماری‌اش شهرت دارد، می‌تواند در طراحی محصول، بازی‌های رایانه‌ای، پویانمایی، تولید محتوا، فناوری‌های آموزشی و دیگر حوزه‌های صنایع خلاق نیز نقش‌آفرین باشد. مسئله اصلی، عبور از تعریف سنتی اقتصاد شهر و شناسایی ظرفیت‌هایی است که در مرز میان هنر، فناوری، دانش و بازار شکل می‌گیرند.
چرا مانوین در اصفهان برگزار می‌شود؟
انتخاب محل برگزاری یک رویداد ملی زمانی اهمیت پیدا می‌کند که شهر میزبان بتواند فراتر از فراهم‌کردن فضای نمایشگاهی، در توسعه جریان اقتصادی آن نقش داشته باشد. اصفهان از این منظر می‌تواند محیطی برای پیوند ظرفیت‌های فرهنگی و هنری با توان صنعتی، دانشگاهی و تجاری باشد.
صنایع خلاق برخلاف تصور رایج، تنها به فعالیت‌های هنری یا تولید آثار فرهنگی محدود نیستند. در این حوزه، ایده، طراحی، دانش تخصصی و مالکیت فکری می‌توانند بخش مهمی از ارزش یک محصول را تشکیل دهند. یک بازی رایانه‌ای، محصولی با طراحی نوآورانه، ابزار آموزشی یا بازآفرینی خلاقانه یک هنر سنتی، همگی می‌توانند بازار ایجاد کنند و به اشتغال بینجامند.
این موضوع برای اصفهان اهمیت بیشتری دارد؛ استانی که برخورداری از زیرساخت‌های صنعتی در کنار ظرفیت‌های فرهنگی، امکان ارتباط صنایع خلاق با تولیدکنندگان بزرگ و زنجیره‌های تأمین را فراهم می‌کند. مانوین می‌تواند بستری برای نزدیک‌شدن دو حوزه‌ای باشد که گاهی جدا از یکدیگر دیده می‌شوند: اقتصاد مبتنی بر تولید صنعتی و اقتصاد مبتنی بر دانش، طراحی و خلاقیت.
البته میزبانی زمانی به مزیتی پایدار تبدیل می‌شود که ارتباط‌های ایجادشده در جریان رویداد پس از پایان آن نیز ادامه پیدا کند. اگر شرکت‌ها تنها محصولات خود را به نمایش بگذارند و پس از چند روز به فعالیت‌های قبلی بازگردند، بخش مهمی از ظرفیت رویداد بلااستفاده می‌ماند. آنچه اهمیت دارد، شکل‌گیری ارتباط‌های ماندگار میان صاحبان ایده، صنایع بزرگ، سرمایه‌گذاران، دانشگاه‌ها و بازار است.
مانوین چه برنامه‌هایی دارد؟
برنامه مانوین در سه بخش اصلی نمایشگاه، جشنواره و حمایت از کسب‌وکارها طراحی شده است؛ ساختاری که قرار است معرفی محصولات، ارزیابی توانمندی شرکت‌ها و پشتیبانی از توسعه آن‌ها را به یکدیگر پیوند دهد.
در بخش نمایشگاهی، شرکت‌های خلاق، دانش‌بنیان و فناور فرصت معرفی محصولات و توانمندی‌های خود را دارند. بر اساس اعلام مسئولان رویداد، ۳۹۶ شرکت برای حضور در این بخش ثبت‌نام کردند و پس از ارزیابی، حدود ۱۵۰ شرکت برای حضور در نمایشگاه انتخاب شدند.
بخش جشنواره با هدف شناسایی و معرفی کسب‌وکارهای برتر شکل گرفته است. برای برگزیدگان، ۳۵ جایزه یک‌میلیاردتومانی با عنوان تندیس طلایی و هفت جایزه دومیلیاردتومانی با عنوان تندیس الماس در نظر گرفته شده است. معیارهای ارزیابی نیز به جذابیت ظاهری یا تازگی ایده محدود نمی‌شود؛ میزان فروش، صادرات، پیچیدگی محصول، نوآوری و اشتغال‌زایی از جمله شاخص‌های اعلام‌شده برای انتخاب برگزیدگان است.
بخش دیگر رویداد به حمایت از کسب‌وکارها اختصاص دارد. در برنامه‌های اعلام‌شده مانوین، ظرفیت‌های مالی با مشارکت معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری، صندوق نوآوری و شکوفایی و وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی پیش‌بینی شده است تا شرکت‌ها برای توسعه محصولات و تجاری‌سازی ایده‌های خود امکان بیشتری داشته باشند. میزان بهره‌مندی هر شرکت به ضوابط و سازوکار اجرایی این حمایت‌ها بستگی دارد.
حوزه‌های موضوعی رویداد نیز فراتر از صنایع‌دستی و هنرهای سنتی است و زمینه‌هایی مانند صنایع خلاق و فرهنگی، آموزش و فناوری‌های یادگیری، گردشگری، رسانه و تولید محتوا، سلامت و سبک زندگی، پلتفرم‌ها و خدمات نوآورانه و بازی و سرگرمی را در بر می‌گیرد.
این گستردگی نشان می‌دهد که مانوین در پی معرفی تصویری وسیع‌تر از اقتصاد خلاق است؛ اقتصادی که در آن، هنر و فرهنگ می‌توانند با فناوری‌های جدید، خدمات نوآورانه و مدل‌های تازه کسب‌وکار پیوند بخورند.
مسئله اصلی، عبور از نمایشگاه‌محوری است
با وجود همه این ظرفیت‌ها، نباید موفقیت یک رویداد را تنها با تعداد شرکت‌کنندگان، حجم جوایز یا گستردگی برنامه‌های آن سنجید. این شاخص‌ها می‌توانند نشانه‌ای از استقبال و ظرفیت اجرایی باشند، اما برای ارزیابی اثر اقتصادی مانوین کافی نیستند.
پرسش اساسی این است که چند شرکت پس از رویداد به قرارداد واقعی دست پیدا می‌کنند؟ چه تعداد محصول وارد بازار می‌شود؟ چه میزان فروش یا صادرات جدید شکل می‌گیرد؟ آیا شرکت‌های کوچک و نوپا می‌توانند به خریداران بزرگ و منابع مالی دسترسی پیدا کنند؟ و مهم‌تر از همه، چه بخشی از این ارتباط‌ها پس از پایان رویداد به همکاری پایدار تبدیل می‌شود؟
پاسخ به این پرسش‌ها به سازوکاری نیاز دارد که فراتر از چند روز برگزاری نمایشگاه عمل کند. پیگیری مذاکرات تجاری، شناسایی نیازهای صنایع بزرگ، معرفی محصولات به خریداران، تسهیل دسترسی به منابع مالی و ارزیابی نتایج در ماه‌های پس از رویداد، می‌تواند مانوین را از یک گردهمایی مقطعی به بستری برای توسعه کسب‌وکارهای خلاق تبدیل کند.
در این میان، اصفهان نیز باید سهم خود را از میزبانی فراتر ببرد. ارتباط با دانشگاه‌ها و مراکز علمی استان، شناسایی شرکت‌های مستعد، فراهم‌کردن امکان همکاری با صنایع و ایجاد شبکه‌ای میان فعالان فرهنگی و اقتصادی می‌تواند به ماندگاری آثار رویداد در استان کمک کند. در غیر این صورت، احتمال دارد بخش مهمی از فرصت ایجادشده با پایان برنامه‌ها از دست برود.
فرصتی برای بازتعریف اقتصاد اصفهان
اهمیت مانوین در نهایت به این پرسش بازمی‌گردد که آیا می‌توان از ظرفیت‌های فرهنگی و انسانی کشور، محصولاتی رقابت‌پذیر و کسب‌وکارهایی پایدار ساخت؟ اصفهان برای پاسخ به این پرسش، ترکیبی از میراث فرهنگی، توان صنعتی، زیرساخت‌های علمی و نیروی انسانی متخصص را در اختیار دارد؛ ترکیبی که می‌تواند به شکل‌گیری الگوهای تازه‌ای از فعالیت اقتصادی منجر شود.
اما چنین الگویی با برگزاری یک رویداد به‌تنهایی شکل نمی‌گیرد. آنچه می‌تواند مانوین را به نقطه عطفی در توسعه صنایع خلاق تبدیل کند، تداوم ارتباط میان ایده و بازار، پیگیری تعهدات حمایتی و سنجش نتایج واقعی آن است.
اصفهان در این رویداد فقط میزبان شرکت‌ها و محصولات خلاق نیست؛ این شهر فرصتی دارد تا نشان دهد چگونه می‌توان از میراث فرهنگی و ظرفیت‌های انسانی برای ساختن آینده‌ای اقتصادی استفاده کرد. اگر این فرصت به ایجاد بازار، اشتغال و کسب‌وکارهای ماندگار منجر شود، مانوین از یک رویداد سه‌روزه فراتر خواهد رفت و می‌تواند به تجربه‌ای قابل استفاده برای دیگر شهرهای ایران تبدیل شود.
