انتقادهای باراک اوباما از جنگ آمریکا با ایران، با پاسخ تند دونالد ترامپ روبه‌رو شده و اختلاف دو رئیس‌جمهور را به موضوعی انتخاباتی تبدیل کرده است. اوباما در گردهمایی‌های دموکرات‌ها در اوهایو و میشیگان، جنگ را غیرضروری خواند و دولت ترامپ را به تحمیل هزینه‌های اقتصادی و امنیتی بر آمریکایی‌ها متهم کرد. ترامپ نیز روز یکشنبه در شبکه اجتماعی خود به اوباما تاخت و از خروج آمریکا از توافق هسته‌ای دفاع کرد. اکنون دو روایت از جنگ مقابل رأی‌دهندگان قرار دارد. به گزارش رویترز، ترامپ در شبکه تروث سوشال اوباما را رئیس‌جمهوری «بی‌کفایت» توصیف کرد و مدعی شد دولت او میلیاردها دلار در اختیار ایران گذاشته و مسیر دستیابی تهران به سلاح هسته‌ای را هموار کرده است. این ادعا بازتاب مخالفت ترامپ با برجام است؛ توافقی که در سال ۲۰۱۵ منعقد شد و او در سال ۲۰۱۸ آمریکا را از آن خارج کرد. ترامپ همچنین یادآوری کرد که اوباما برای هیلاری کلینتون و کامالا هریس تبلیغ انتخاباتی کرده، اما هر دو شکست خورده‌اند. او سپس عبدال السید، نامزد دموکرات سنا در میشیگان را هدف حملات لفظی قرار داد و از رأی‌دهندگان خواست از مایک راجرز، نامزد جمهوری‌خواه، حمایت کنند. اتهام‌های ترامپ علیه السید درباره ارتباط با جریان‌های افراطی، بدون ارائه شواهد معتبر مطرح شده و نباید واقعیت اثبات‌شده تلقی شود. اوباما در سخنرانی کلیولند، تصمیم ترامپ برای آغاز جنگ با ایران را نقد کرد و گفت آمریکایی‌ها به چنین جنگی رأی نداده بودند. او استدلال کرد که توافق هسته‌ای دولتش بدون شلیک موشک، محدودیت‌هایی بر برنامه هسته‌ای ایران اعمال کرده بود، اما خروج ترامپ از توافق و انتخاب مسیر نظامی، بحران را عمیق‌تر کرد. رئیس‌جمهوری پیشین آمریکا همچنین ادعا کرد ایران اکنون اهرم فشار بیشتری بر رفت‌وآمد نفتکش‌ها در تنگه هرمز دارد. منظور او از این سخن، تغییر حاکمیت حقوقی بر آبراه نبود، بلکه اثر تهدیدهای امنیتی بر کشتیرانی و بازار انرژی بود. اوباما از افزایش هزینه سوخت و پیامدهای اقتصادی جنگ نیز سخن گفت و تلاش کرد سیاست خارجی ترامپ را به فشار بر بودجه خانوارهای آمریکایی پیوند بزند. جدال در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای سوم نوامبر رخ می‌دهد؛ انتخاباتی که ترکیب کنگره و توان دولت ترامپ برای پیشبرد برنامه‌هایش را تحت تأثیر قرار خواهد داد. دموکرات‌ها امیدوارند با برجسته کردن هزینه‌های جنگ و قیمت انرژی، رأی‌دهندگان ناراضی را بسیج کنند. جمهوری‌خواهان در مقابل، بر ضرورت مقابله با برنامه هسته‌ای ایران و دفاع از تصمیم‌های امنیتی دولت تأکید دارند. اوباما در میشیگان انتخابات را فرصتی برای پاسخ‌گو کردن دولت توصیف کرد و هم‌زمان انتقادهای خود را به موضوع فساد و منافع اقتصادی اطرافیان ترامپ گسترش داد. ترامپ نیز به جای محدود ماندن به بحث جنگ، اعتبار سیاسی اوباما و نامزد مورد حمایتش را هدف گرفت. این جابه‌جایی بحث از سیاست خارجی به شخصیت‌ها و رقابت‌های حزبی، نشان می‌دهد هر دو طرف می‌خواهند میدان مناقشه را به سود روایت انتخاباتی خود شکل دهند. برای ایران، مهم‌ترین بخش این جدال، اعتراف سیاسی اوباما به اثرگذاری ناامنی تنگه هرمز بر محاسبات واشنگتن است. بااین‌حال، افزایش هزینه عبور انرژی از منطقه برای اقتصاد ایران و همسایگانش نیز پیامد دارد. ازاین‌رو، اهمیت راهبردی هرمز را باید در کنار ضرورت کاهش تنش و بازگشت به ترتیبات پایدار امنیتی سنجید. اختلاف اوباما و ترامپ درباره برجام و جنگ، در نهایت دو برداشت متفاوت از ابزارهای سیاست خارجی آمریکا را نمایندگی می‌کند: یکی بر ظرفیت توافق و نظارت بین‌المللی تأکید می‌گذارد و دیگری فشار و قدرت نظامی را برجسته می‌کند. نتیجه انتخابات به‌تنهایی این اختلاف را حل نخواهد کرد، اما می‌تواند تعیین کند کدام رویکرد در ماه‌های آینده با نظارت و مخالفت بیشتری در واشنگتن روبه‌رو شود. در این میان، یک نکته نباید زیر سایه جدال لفظی پنهان بماند: ادعای پیروزی نظامی و ادعای موفقیت دیپلماسی، هر دو زمانی معنا پیدا می‌کنند که پیامدهای واقعی آن‌ها برای امنیت منطقه، اقتصاد جهانی و امکان جلوگیری از درگیری تازه بررسی شود. سخنان تند دو رئیس‌جمهور، جای پاسخ روشن به این پرسش را نمی‌گیرد که مسیر خروج از بحران ایران چیست و چه تضمینی برای جلوگیری از تکرار جنگ وجود دارد.