اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه، در نشست خبری روز دوشنبه ۱۱ آبان با اعلام اینکه محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، مذاکره‌کننده ارشد ایران است، بر تداوم روند دیپلماسی با آمریکا تحت مدیریت شورای عالی امنیت ملی تأکید کرد. وی همچنین از ادامه تبادل پیام‌ها از طریق میانجی‌های منطقه‌ای، به‌ویژه قطر، خبر داد و اعلام کرد که پیشنهاد ایران برای کاهش تنش همچنان روی میز قرار دارد. به گفته بقایی، تهران آمادگی دارد در صورت اجرای مطالبات خود از سوی واشنگتن، طرح پیشنهادی را ظرف دو روز عملیاتی کند. قالیباف در رأس مذاکرات سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره احتمال تغییر ترکیب تیم مذاکره‌کننده ایران تصریح کرد که تغییری در ساختار مذاکرات ایجاد نشده و محمدباقر قالیباف همچنان مذاکره‌کننده ارشد کشور است. بقایی با اشاره به توضیحات پیشین محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، درباره سازوکار تصمیم‌گیری در حوزه سیاست خارجی گفت که مدیریت روند دیپلماسی بر عهده این شورا قرار دارد؛ نهادی که رئیس‌جمهور ریاست آن را بر عهده دارد و وزارت امور خارجه و سایر ارکان مسئول نیز در تصمیم‌گیری‌های آن مشارکت می‌کنند. وی همچنین از انسجام و هماهنگی میان مراجع عالی تصمیم‌گیری کشور سخن گفت و تأکید کرد که این هماهنگی در شرایط کنونی اهمیت ویژه‌ای دارد. اظهارات بقایی در حالی مطرح می‌شود که طی روزهای گذشته گمانه‌زنی‌هایی درباره ترکیب هیئت مذاکره‌کننده ایران و نقش نهادهای مختلف در گفت‌وگوهای احتمالی با آمریکا مطرح شده بود. مذاکرات دوحه ادامه دارد بخش دیگری از نشست خبری بقایی به رایزنی‌های اخیر ایران و قطر اختصاص داشت. وی درباره سفر کاظم غریب‌آبادی، معاون وزیر امور خارجه، به دوحه توضیح داد که این سفر با هدف تسهیل تعاملات غیرمستقیم میان ایران و آمریکا انجام شده است. به گفته سخنگوی دستگاه دیپلماسی، قطر در حال تسهیل تبادل پیام‌ها میان دو طرف است و رایزنی‌ها همچنان ادامه دارد. بقایی با اشاره به پیچیدگی موضوعات مورد اختلاف اظهار کرد که گذشت زمان و عملکرد آمریکا بر دشواری مذاکرات افزوده است. بااین‌حال، تهران مطالبات خود را از مدت‌ها پیش در قالبی مشخص و معقول به طرف آمریکایی منتقل کرده و اکنون منتظر تصمیم واشنگتن است. وی تأکید کرد که ایران برای دستیابی به توافق، خواستار اقدامات عملی است و صرف ادامه گفت‌وگوها را برای بازگشت امنیت به منطقه کافی نمی‌داند. طرح هفت‌روزه در قالب دو روز یکی از مهم‌ترین محورهای سخنان بقایی، تشریح آخرین وضعیت پیشنهاد ایران برای کاهش تنش بود. وی اعلام کرد که مبنای رایزنی‌های کنونی همان طرح هفت‌مرحله‌ای تهران است که پیش‌تر در جریان سفر هیئت ایرانی به نیویورک مطرح شده بود. به گفته او، دیدگاه‌های طرف آمریکایی از طریق میانجی‌ها دریافت شده و ملاحظات دو طرف مورد بررسی قرار گرفته است. سخنگوی وزارت امور خارجه توضیح داد که ایران برای تسریع روند دیپلماسی، امکان اجرای فشرده این طرح را نیز مطرح کرده است؛ به‌گونه‌ای که در صورت پذیرش و اجرای مطالبات تهران، می‌توان ظرف دو روز زمینه بازگشت امنیت به تنگه هرمز و آغاز مذاکرات را فراهم کرد. وی این انعطاف زمانی را نشانه حسن نیت ایران دانست و تأکید کرد که تحقق آن به تصمیم دولت آمریکا بستگی دارد. هرمز؛ شرط اصلی توافق بقایی در بخش دیگری از سخنان خود، بازگشایی تنگه هرمز را به پایان محاصره دریایی آمریکا و اجرای مطالبات ایران مرتبط دانست. وی تأکید کرد که نمی‌توان از ضرورت برقراری امنیت در تنگه هرمز سخن گفت، اما هم‌زمان محدودیت‌های اقتصادی و دریایی علیه ایران را ادامه داد. به گفته سخنگوی وزارت خارجه، واشنگتن باید به تعهداتی که پیش‌تر در چارچوب تفاهم اسلام‌آباد پذیرفته بود، پایبند باشد. تهران همچنین لغو تحریم‌های اعمال‌شده پس از نقض این تفاهم و آزادسازی دارایی‌های مسدودشده خود را مطالبه می‌کند. بقایی تصریح کرد که ایران خواستار توافقی یک‌جانبه نیست و بازگشت امنیت به منطقه مستلزم اجرای تعهدات متقابل خواهد بود. وی همچنین تأکید کرد که مطالبات تهران، درخواست‌هایی تازه یا فراتر از توافق‌های پیشین نیستند، بلکه از نگاه ایران، اجرای تعهداتی محسوب می‌شوند که پیش‌تر مورد پذیرش قرار گرفته‌اند. پاسخ به نامه ونس سخنگوی وزارت امور خارجه درباره نامه اخیر جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهوری آمریکا، به محسن رضایی نیز توضیح داد که تفاوت در لحن و شیوه مکاتبات دیپلماتیک، ملاک اصلی ارزیابی تهران نیست. به گفته بقایی، آنچه برای ایران اهمیت دارد، عملکرد واقعی دولت آمریکاست. وی با انتقاد از رویکرد واشنگتن در قبال روندهای دیپلماتیک گذشته، اظهار کرد که تجربه نقض تفاهم اسلام‌آباد ضرورت احتیاط در برابر پیشنهادهای جدید را افزایش داده است. بقایی تأکید کرد که نامه ونس آغازگر ابتکار تازه‌ای نیست و مبنای گفت‌وگوهای غیرمستقیم همچنان طرح پیشنهادی ایران است. وی درباره نحوه پاسخ به این نامه نیز گفت که با توجه به ارسال آن به دبیر شورای عالی امنیت ملی، تصمیم‌گیری درباره پاسخ بر عهده محسن رضایی خواهد بود. دیپلماسی در سایه تهدید بقایی در ارزیابی شرایط منطقه تأکید کرد که از نگاه تهران، جنگ هنوز پایان نیافته است؛ زیرا محاصره اقتصادی و تهدیدهای نظامی علیه ایران ادامه دارد. وی درعین‌حال بر آمادگی کشور برای پیگیری مسیر دیپلماسی تأکید کرد و گفت که ایران در کنار تلاش برای کاهش تنش، برای دفاع از امنیت ملی و تمامیت ارضی خود نیز آمادگی دارد. سخنگوی وزارت خارجه همچنین درباره موضوع هسته‌ای و احتمال ازسرگیری بازرسی‌های آژانس بین‌المللی انرژی اتمی توضیح داد که گفت‌وگوها هنوز به این مرحله نرسیده است. وی با انتقاد از مواضع رافائل گروسی، مدیرکل آژانس، در قبال حملات به تأسیسات هسته‌ای ایران، خواستار پاسخگویی این نهاد درباره عملکرد گذشته خود شد. انتقاد از تحولات منطقه بقایی در بخش دیگری از نشست خبری، به تحولات فلسطین و لبنان پرداخت و نسبت به ادامه حملات اسرائیل و تشدید مشکلات انسانی، به‌ویژه در آستانه فصل سرما، ابراز نگرانی کرد. وی از نهادهای بین‌المللی و کشورهای عضو سازمان همکاری اسلامی خواست برای جلوگیری از تشدید بحران انسانی مسئولیت بیشتری بپذیرند. سخنگوی وزارت خارجه همچنین از انتصاب پنج سفیر جدید ایران در قبرس، بورکینافاسو، ژاپن، نیوزیلند و قرقیزستان خبر داد. تصمیم نهایی در واشنگتن مجموع اظهارات بقایی نشان می‌دهد تهران در شرایط کنونی بر حفظ کانال‌های ارتباطی و اجرای مرحله‌ای تعهدات تأکید دارد. اعلام نام قالیباف به‌عنوان مذاکره‌کننده ارشد نیز در کنار تصریح به نقش شورای عالی امنیت ملی، تصویری از ساختار مدیریت مذاکرات ارائه می‌دهد. بااین‌حال، اختلاف بر سر محاصره دریایی، تعهدات اقتصادی و ترتیب اقدامات متقابل همچنان پابرجاست. سخنگوی وزارت امور خارجه تأکید کرد که ایران پیشنهاد خود را ارائه داده و برای اجرای سریع آن آمادگی دارد؛ ازاین‌رو، مرحله بعدی روند دیپلماتیک به پاسخ واشنگتن و تصمیم این کشور درباره مطالبات تهران وابسته خواهد بود.