سرمقاله
صفحات روزنامه
اخبار آنلاین
گروه بینالملل - مارک روته، دبیرکل سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو)، در تازهترین اظهارات خود با اشاره به جنگ روسیه و اوکراین تأکید کرد که هیچکس از این درگیری پیروز بیرون نخواهد آمد. به گزارش ایرنا به نقل از بلومبرگ، روته در مصاحبه با یک شبکه تلویزیونی محلی هلند گفت درگیریهایی مانند جنگ روسیه و اوکراین همیشه با یک توافق صلح پایان مییابند که معمولاً نوعی سازش است. این موضعگیری در شرایطی بیان میشود که جنگ اوکراین وارد سالهای طولانی خود شده و هر دو طرف هزینههای انسانی، اقتصادی و نظامی سنگینی متحمل شدهاند. روته با اذعان به بنبست فعلی، تلویحاً اعلام کرده که راهحل نظامی قطعی در دسترس نیست و پایان جنگ تنها از مسیر دیپلماسی و مصالحه امکانپذیر است. این اظهارات از سوی بالاترین مقام ناتو، نشاندهنده تغییر تدریجی ادبیات رسمی غرب نسبت به جنگ اوکراین است؛ ادبیاتی که پیشتر بیشتر بر پیروزی قطعی کییف تأکید داشت و اکنون به سمت پذیرش واقعیتهای میدانی و محدودیتهای حمایت نظامی حرکت کرده است. تأکید بر گفتوگو و روابط ترامپ-پوتین دبیرکل ناتو در ادامه اظهاراتش افزود که هر هفته با ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، گفتوگو و مشورت میکند. این موضوع نشاندهنده تداوم هماهنگی نزدیک ناتو با کییف و نقش محوری روته در مدیریت حمایتهای ائتلاف از اوکراین است. روته همچنین با اشاره به تماسهای میان دونالد ترامپ و ولادیمیر پوتین خاطرنشان کرد که بسیار مهم است رؤسای جمهور آمریکا و روسیه رابطه خوبی با هم داشته باشند. این بخش از اظهارات روته از اهمیت ویژهای برخوردار است. با توجه به تغییر فضای سیاسی در آمریکا پس از انتخابات میاندورهای و کاهش آزادی عمل ترامپ در کنگره، هرگونه پیشرفت در مذاکرات احتمالی میان واشنگتن و مسکو میتواند بر معادلات جنگ اوکراین تأثیر مستقیم بگذارد. روته با این موضع، عملاً از کانالهای دیپلماتیک سطح بالا حمایت کرده و نشان داده که ناتو نیز به دنبال یافتن راهی برای کاهش تنش است. اشاره او به اهمیت رابطه ترامپ و پوتین، بیانگر این واقعیت است که اروپاییها به نقش تعیینکننده آمریکا در هرگونه مذاکره آینده واقفاند و بدون مشارکت فعال واشنگتن، پیشبرد دیپلماسی دشوار خواهد بود. آمادگی در کنار پذیرش بنبست روته پیشتر گفته بود که هیچ تهدید فوری از سوی روسیه علیه کشورهای عضو ناتو وجود ندارد، اما در عین حال خواستار آمادگی گستردهتر برای یک تقابل احتمالی با مسکو شده بود. او از اعضای ناتو خواسته تا با الگوبرداری از استونی، هزینههای دفاعی خود را افزایش دهند. این دوگانه در مواضع روته قابل توجه است: از یک سو پذیرش اینکه جنگ به بنبست رسیده و پیروزی نظامی ممکن نیست، و از سوی دیگر تأکید بر تقویت توان بازدارندگی. این رویکرد نشان میدهد ناتو در عین حال که دیپلماسی را ضروری میداند، نمیخواهد سیگنال ضعف ارسال کند. افزایش هزینههای دفاعی و آمادگی نظامی همچنان به عنوان اولویت حفظ میشود، حتی اگر مسیر پایان جنگ از سازش بگذرد. کشورهای عضو ناتو طی سالهای اخیر تحت فشار قرار گرفتهاند تا سهم بیشتری از تولید ناخالص داخلی خود را به دفاع اختصاص دهند و اظهارات روته این روند را تقویت میکند. پیامدهای تحلیلی و چشمانداز اظهارات دبیرکل ناتو را میتوان نشانهای از واقعگرایی فزاینده در پایتختهای غربی نسبت به جنگ اوکراین دانست. پس از سالها حمایت نظامی و مالی گسترده از کییف، اکنون صدای پذیرش محدودیتهای این حمایت و ضرورت یافتن راهحل سیاسی بلندتر شده است. تأکید روته بر «سازش» به معنای آن است که هیچیک از طرفین نمیتوانند به تمام اهداف اولیه خود دست یابند. روسیه نتوانسته اهداف حداکثری خود را محقق کند و اوکراین نیز با وجود حمایتهای غربی، قادر به بازپسگیری کامل مناطق ازدسترفته نبوده است. از منظر استراتژیک، این موضعگیری میتواند زمینه را برای آغاز مذاکرات جدیتر فراهم کند، هرچند موانع متعددی همچنان وجود دارد. اعتماد پایین میان طرفین، اختلاف بر سر موضوعات کلیدی مانند وضعیت ارضی و تضمینهای امنیتی، و فشارهای داخلی در کشورهای درگیر، همگی میتوانند روند دیپلماسی را پیچیده سازند. با این حال، اذعان رسمی ناتو به بنبست نظامی، خود گامی مهم در جهت تغییر فضای گفتمانی است. در مجموع، موضعگیری روته پیامی دوگانه دارد: جنگ به مسیر بنبست رسیده و ادامه آن تنها هزینهها را افزایش میدهد، اما این به معنای کاهش آمادگی نظامی نیست. آینده جنگ اوکراین بیش از پیش به اراده سیاسی برای نشستن پای میز مذاکره وابسته شده است؛ میزی که به گفته دبیرکل ناتو، پایان آن چیزی جز سازش نخواهد بود. اینکه آیا این واقعگرایی به اقدام عملی منجر شود یا همچنان در سطح اظهارنظر باقی بماند، به تحولات سیاسی در واشنگتن، مسکو و کییف بستگی دارد.