محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، در واکنشی تند به اظهارات اخیر جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، نوشته است که آمریکا حس قماربازی را منتقل می‌کند که مدام می‌بازد اما دیگر نمی‌تواند از پای میز قمار بلند شود. این واکنش در پی پیامی بود که ونس پس از شکست سنگین جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای منتشر کرد و در آن جنگ با ایران را یکی از دلایل اصلی باخت حزبی دانست. قالیباف در حساب کاربری خود در شبکه ایکس نوشت: «از این سخنرانی‌ها که بگذریم، چرا این حرف‌ها را به رئیست نمی‌گویی؟» وی اضافه کرد که در حالی که آمریکا در لبه پرتگاه «اول اسرائیل» ایستاده است، رئیس تو دارد مرحله بعدی جنگ را آماده می‌کند. این موضع‌گیری قالیباف، بازتاب‌دهنده نگاه تهران به تناقض‌گویی‌های مقامات آمریکایی پس از شکست انتخاباتی است. اظهارات ونس و اعتراف به شکست جی‌دی ونس در پیامی نوشته بود که هواداران جمهوری‌خواه پای صندوق‌های رأی آمدند، اما چهار موضوع باعث شد بسیاری از آن‌ها به دموکرات‌ها رأی بدهند: پایان دادن به جنگ، تمرکز بر هزینه‌های زندگی و تورم، اولویت دادن به آمریکا و تجدیدنظر در روابط با اسرائیل. وی صراحتاً اعلام کرد که دلیل شکست، جنگ است و حتی خود رئیس‌جمهور نیز به این موضوع اذعان کرده است. ونس در بخش دیگری از پیام خود خطاب به کسانی که همچنان از جنگ دفاع می‌کنند، نوشته بود: اگر می‌خواهید استدلال کنید که این جنگ ارزشش را داشت و از دست دادن اکثریت سنا برای شش سال آینده بهای قابل‌قبولی برای آن بود، بفرمایید و از موضعتان دفاع کنید. این لحن ونس، نشان‌دهنده شکاف عمیق در صفوف جمهوری‌خواهان پس از موج آبی دموکرات‌هاست؛ شکافی که حتی معاون رئیس‌جمهور را وادار به اعتراف علنی کرده است. واکنش قالیباف؛ از قمارباز تا تناقض‌گویی قالیباف با تشبیه آمریکا به قماربازی که مدام می‌بازد اما قادر به ترک میز نیست، به تداوم سیاست‌های پرریسک واشنگتن اشاره کرده است. اشاره وی به «اول اسرائیل» و آماده‌سازی مرحله بعدی جنگ توسط ترامپ، بیانگر این ارزیابی است که علی‌رغم اعترافات درون‌حزبی، رویکرد خصمانه آمریکا نسبت به ایران تغییر اساسی نکرده است. این واکنش در شرایطی مطرح می‌شود که جمهوری‌خواهان پس از از دست دادن کنترل کنگره، درگیر تسویه‌حساب‌های داخلی شده‌اند. برخی قانونگذاران، پیت هگست وزیر جنگ را مقصر اصلی کشاندن ترامپ به جنگ می‌دانند و حتی بحث استیضاح وی مطرح شده است. در چنین فضایی، اظهارات ونس که جنگ را عامل شکست معرفی می‌کند، از یک سو نشان‌دهنده واقع‌گرایی اجباری و از سوی دیگر بیانگر تلاش برای فاصله‌گیری از تبعات سیاسی این تصمیم است. ابعاد تناقض در مواضع آمریکا نکته کلیدی در واکنش قالیباف، برجسته کردن تناقض میان سخن و عمل مقامات آمریکایی است. ونس از یک طرف از ضرورت پایان جنگ، تمرکز بر معیشت مردم آمریکا و تجدیدنظر در روابط با اسرائیل سخن می‌گوید و از طرف دیگر، رئیس‌جمهور همچنان در مسیر تشدید تنش حرکت می‌کند. قالیباف با طرح این پرسش که «چرا این حرف‌ها را به رئیست نمی‌گویی؟»، عملاً به این دوگانگی اشاره کرده و آن را نشانه ضعف و سردرگمی در ساختار تصمیم‌گیری آمریکا دانسته است. این تناقض‌گویی تنها محدود به ونس نیست. طی روزهای پس از انتخابات، چهره‌های مختلف جمهوری‌خواه تلاش کرده‌اند مسئولیت شکست را به گردن جنگ، هزینه‌های زندگی یا تصمیمات خاص بیندازند، بدون آنکه به صورت جمعی از اصل سیاست خارجی ترامپ فاصله بگیرند. نتیجه این رویکرد، تصویر آمریکایی است که هم از تبعات جنگ ناراضی است و هم توانایی تغییر مسیر را ندارد. پیامدها برای معادلات منطقه واکنش قالیباف را باید در بستر مواضع کلی جمهوری اسلامی ایران نسبت به تحولات داخلی آمریکا تحلیل کرد. تهران بارها تأکید کرده که سیاست‌های واشنگتن در قبال ایران، بیش از آنکه مبتنی بر محاسبات راهبردی باشد، تحت تأثیر لابی‌ها و ملاحظات انتخاباتی قرار دارد. اعتراف ونس به اینکه جنگ عامل شکست بوده، از دیدگاه تهران تأییدی بر این ارزیابی است که ماجراجویی نظامی علیه ایران، هزینه‌های سنگینی برای خود آمریکا به همراه داشته است. از سوی دیگر، اشاره قالیباف به آماده‌سازی مرحله بعدی جنگ توسط ترامپ، هشداری است نسبت به احتمال تداوم یا تشدید تنش‌ها. در شرایطی که دموکرات‌ها کنترل کنگره را به دست گرفته‌اند، آزادی عمل ترامپ در حوزه سیاست خارجی کاهش یافته، اما اختیارات اجرایی رئیس‌جمهور همچنان قابل توجه است. بنابراین، احتمال اقدامات یکجانبه یا ایجاد بحران‌های جدید همچنان وجود دارد. اظهارات ونس و واکنش قالیباف، دو روی یک سکه از وضعیت فعلی روابط ایران و آمریکا را به نمایش می‌گذارد. از یک سو، مقامات آمریکایی ناچار به اعتراف به هزینه‌های سنگین جنگ شده‌اند و از سوی دیگر، تهران این اعترافات را کافی نمی‌داند و بر تناقض میان سخن و عمل تأکید می‌کند. تا زمانی که واشنگتن از مسیر فشار و تهدید فاصله نگیرد و به شروط اعلام‌شده ایران پاسخ عملی ندهد، فضای تنش ادامه خواهد داشت. قالیباف با لحن صریح خود، پیامی روشن ارسال کرده است: اعتراف به شکست جنگ، بدون تغییر در رفتار، چیزی جز سخنرانی نیست. آمریکا اگر واقعاً به دنبال اولویت دادن به منافع خود و پایان دادن به هزینه‌های بیهوده است، باید از میز قمار بلند شود؛ نه اینکه در عین اعتراف به باخت، همچنان به بازی ادامه دهد.