سرمقاله
صفحات روزنامه
اخبار آنلاین
گروه بینالملل - حمله انصارالله یمن به منطقه مالی ملک عبدالله در ریاض، بار دیگر آسیبپذیری زیرساختهای اقتصادی عربستان در برابر حملات موشکی و پهپادی را آشکار کرد؛ اقدامی که میتواند هزینههای حفاظت از سرمایهگذاری و اجرای برنامه چشمانداز ۲۰۳۰ این کشور را افزایش دهد. حمله موشکی و پهپادی انصارالله یمن به اهدافی در عربستان، از جمله منطقه مالی ملک عبدالله در ریاض، بار دیگر نشان داد که رویارویی نظامی دو طرف وارد مرحلهای شده است که در آن زیرساختهای اقتصادی، مراکز مالی و نمادهای توسعه عربستان در کنار اهداف نظامی قرار گرفتهاند. این حمله در شرایطی صورت گرفت که درگیریهای یمن و عربستان پس از دورهای از کاهش تنش، بار دیگر شدت گرفته و حملات متقابل به خاک دو کشور افزایش یافته است. آنچه این عملیات را از حملات پیشین متمایز میکند، صرفاً محل وقوع آن نیست بلکه انتخاب هدفی است که با برنامه اقتصادی و تصویر بینالمللی عربستان ارتباط مستقیم دارد. منطقه مالی ملک عبدالله، یکی از مهمترین نمادهای تحول اقتصادی این کشور، اکنون به صحنهای از تقابل نظامی تبدیل شده است؛ تقابلی که پیامدهای آن میتواند فراتر از خسارت مستقیم به یک ساختمان، بر امنیت سرمایهگذاری، اعتماد اقتصادی و محاسبات سیاسی ریاض تأثیر بگذارد. بر اساس اخبار منتشر شده، انصارالله یمن مجموعهای از حملات را علیه اهدافی در عربستان انجام داد که منطقه مالی ملک عبدالله، فرودگاه ریاض و تأسیسات ذخیره نفت آرامکو را در بر میگرفت. مهمترین حادثه در پایتخت عربستان، آسیب دیدن ساختمانی اداری متعلق به شرکت آرامکو در منطقه مالی ملک عبدالله بود. وزارت انرژی عربستان اعلام کرد که این ساختمان هدف حمله قرار گرفته و سقوط ترکشها موجب خسارت محدود شده است. این وزارتخانه تأکید کرد که در این حادثه تلفات جانی گزارش نشده است. با این حال، گزارشهای رسانهای و تصاویر منتشرشده از محل حادثه، از آسیب به بخشهایی از ساختمان و شکسته شدن شیشههای چند طبقه حکایت دارد. در این میان، باید بین اعلامیه انصارالله درباره هدف قرار دادن مستقیم ساختمان و روایت رسمی عربستان تفاوت قائل شد زیرا مقامهای سعودی اعلام کردند خسارت ناشی از سقوط ترکش بوده و گزارشها درباره اصابت مستقیم موشک به ساختمان بهطور مستقل تأیید نشده است. خبرگزاری رویترز در گزارش خود از حمله به ساختمان آرامکو در ریاض نوشت که حمله انصارالله موجب آسیب به چند طبقه ساختمان شده و پدافند هوایی عربستان موشکهای شلیکشده به سمت ریاض و منطقه شرقی را رهگیری کرده است. همچنین، «ترکی المالکی» سخنگوی ائتلاف تحت رهبری عربستان اعلام کرد که پدافند هوایی این کشور دو موشک بالستیک شلیکشده به سمت ریاض را رهگیری کرده است. گزارشهای رسمی همچنین از رهگیری موشکها و پهپادهایی در مناطق دیگر عربستان حکایت دارند. در مقابل، «یحیی سریع» سخنگوی نظامی انصارالله، مسئولیت عملیات را پذیرفت و اعلام کرد نیروهای این گروه چند عملیات نظامی با استفاده از موشکهای بالستیک، موشکهای کروز و پهپاد انجام دادهاند. وی اهداف این عملیات را شامل منطقه مالی ریاض، فرودگاه این شهر، مخازن نفت آرامکو و تأسیسات «ابقیق» عنوان کرد. این مواضع نشان میدهد که حمله روز یکشنبه بخشی از یک عملیات گستردهتر بوده و صرفاً به ساختمان آرامکو محدود نبوده است. برای فهم اهمیت این حمله، باید آن را در چارچوب تحولات چند ماه اخیر یمن و عربستان بررسی کرد. درگیری میان انصارالله و ائتلاف تحت رهبری عربستان از سال ۲۰۱۵ آغاز شد؛ زمانی که ریاض با هدف حمایت از دولت یمن وارد جنگ شد. پس از سالها نبرد، آتشبس سال ۲۰۲۲ به کاهش نسبی درگیریها انجامید، اما اختلافات سیاسی و نظامی دو طرف حلوفصل نشد. به گزارش ایرنا، در این دوره، حملات به خاک عربستان کاهش یافت، اما تهدید انصارالله علیه زیرساختهای انرژی، فرودگاهها و مراکز نظامی این کشور همچنان باقی ماند. با فروپاشی آتشبس در تابستان ۲۰۲۶، تقابل دوباره شدت گرفت و دو طرف وارد مرحلهای از حملات متقابل شدند. بر اساس گزارش الجزیره درباره آسیب ساختمان آرامکو در ریاض، انصارالله در ماههای اخیر حملات خود را به فرودگاهها، پالایشگاهها و تأسیسات انرژی عربستان افزایش داده است. این گزارش همچنین از حمله پیشین به فرودگاه ریاض خبر میدهد. در مقابل، عربستان نیز حملات هوایی به مناطق تحت کنترل انصارالله را از سر گرفته است. گزارشهای منتشرشده از سوی منابع یمنی، از حملات به «مناطق مسکونی و تلفات غیرنظامیان» حکایت دارد. عملیات اخیر انصارالله در چارچوب چرخهای از حملات، پاسخهای نظامی و تلاشهای دو طرف برای افزایش هزینههای طرف مقابل انجام شده است. منطقه مالی ملک عبدالله صرفاً مجموعهای از ساختمانهای تجاری نیست؛ این منطقه یکی از مهمترین پروژههای توسعه اقتصادی عربستان و بخشی از تلاش این کشور برای تبدیل ریاض به مرکز مالی منطقهای و بینالمللی محسوب میشود. در این منطقه، دفاتر شرکتهای بزرگ، مؤسسات مالی، بانکها و مجموعهای از کسبوکارهای بینالمللی فعالیت دارند. همچنین صندوق سرمایهگذاری عمومی عربستان و بورس این کشور در محدوده مالی ریاض قرار دارند. با این حال، انتخاب چنین هدفی الزاماً به معنای تغییر فوری سیاست عربستان نیست اما از نظر اقتصادی، نخستین پیامد حمله اخیر، آسیب به یک ساختمان اداری آرامکو و افزایش هزینههای امنیتی است. در حال حاضر، مقامهای سعودی خسارت وارده را محدود اعلام کردهاند و از تلفات جانی خبر ندادهاند. بنابراین، نمیتوان بر اساس اطلاعات موجود از خسارت اقتصادی گسترده یا توقف فعالیتهای آرامکو سخن گفت. حمله روز یکشنبه به ساختمان اداری آرامکو بهخودیخود به معنای اختلال در تولید یا صادرات نفت نیست. یکی از مهمترین ابعاد این حمله، تلاش انصارالله برای تغییر محاسبات امنیتی عربستان است. آنها با حمله به اهدافی در ریاض میخواهند نشان دهند که برتری نظامی و اقتصادی عربستان بهتنهایی نمیتواند امنیت کامل این کشور را تضمین کند. در این چارچوب، حملات به مراکز مالی و انرژی میتواند بخشی از راهبرد فشار باشد؛ راهبردی که هدف آن افزایش هزینه ادامه جنگ برای ریاض و ایجاد تردید درباره امکان دستیابی به پیروزی نظامی است. در گزارش المانیتور درباره حمله انصارالله به منطقه مالی ریاض، به نقل از «آندریاس کریگ» تحلیلگر مسائل منطقه آمده است که حمله به این منطقه میتواند اعتبار چشمانداز ۲۰۳۰ عربستان را تحت تأثیر قرار داده و هزینه سیاسی ادامه جنگ را افزایش دهد. بنابراین حمله اخیر انصارالله به اهدافی در عربستان، از جمله منطقه مالی ملک عبدالله، نشان میدهد که تقابل دو طرف وارد مرحلهای شده است که در آن مراکز اقتصادی و زیرساختهای حیاتی نیز در معرض تهدید قرار دارند. برای انصارالله نیز این عملیات فرصتی است تا توان عملیاتی خود را به نمایش بگذارد و فشار بر ریاض را افزایش دهد. با این حال، نتیجه نهایی به واکنش عربستان بستگی دارد. اگر ریاض حملات را تشدید کند، احتمال گسترش تقابل به زیرساختهای حساس بیشتر خواهد شد. اگر دو طرف به سمت کاهش تنش حرکت کنند، حملات اخیر میتواند به عاملی برای بازگشت به مذاکرات تبدیل شود.