گفت‌وگوی تلفنی مشترک رهبران فنلاند و نروژ با ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، به جای تقویت موضع اروپا در مذاکرات صلح اوکراین، اختلافات عمیق میان متحدان این قاره را آشکار کرده است. این تماس که با هدف انتقال پیام‌های کی‌یف و تأکید بر امنیت دریای بالتیک انجام شد، واکنش منفی شماری از دولت‌های اروپایی را به دنبال داشت. اکنون در شرایطی که واشنگتن ابتکار عمل مذاکرات را در اختیار دارد، کشورهای اروپایی درباره ضرورت گفت‌وگوی مستقیم با کرملین و چگونگی مشارکت در روند صلح با یکدیگر اختلاف‌نظر دارند. تماس جنجالی با کرملین به گزارش ایسنا به نقل از نشریه آمریکایی پالیتیکو، الکساندر استاب، رئیس‌جمهور فنلاند، و یوناس گار استور، نخست‌وزیر نروژ، روز ۲۷ اکتبر در هلسینکی طی تماسی هماهنگ‌شده با پوتین گفت‌وگو کردند. هدف این تماس انتقال پیام‌های ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، و تأکید بر ضرورت حفظ امنیت دریای بالتیک و استمرار تجارت در این آبراه عنوان شد. این ابتکار در آستانه مذاکرات احتمالی نمایندگان روسیه و اوکراین با فرستادگان دونالد ترامپ در ابوظبی صورت گرفت؛ مذاکراتی که کرملین مشارکت کشورهای اروپایی در نشست سه‌جانبه آن را رد کرده است. پالیتیکو این تماس را نشانه بزرگ‌ترین شکاف میان متحدان شمال اروپا از آغاز جنگ اوکراین توصیف کرده است. اختلاف اصلی بر سر این پرسش شکل گرفته که آیا ارتباط مستقیم با پوتین می‌تواند به پیشبرد صلح کمک کند یا موجب تضعیف موضع مشترک اروپا خواهد شد. اروپا میان مذاکره و فشار استور در گفت‌وگو با پالیتیکو تأکید کرده است که نمی‌توان انتظار داشت جنگی که در اروپا جریان دارد، بدون گفت‌وگوی اروپایی‌ها با مسکو پایان یابد. به اعتقاد نخست‌وزیر نروژ، ادامه وضعیتی که تنها واشنگتن با کرملین ارتباط مستقیم داشته باشد، منافع اروپا را در معرض خطر قرار می‌دهد. بااین‌حال، این رویکرد با مخالفت شماری از همسایگان مواجه شده است. کریستن میهال، نخست‌وزیر استونی، تأکید کرده که اروپا نباید نقش میانجی را بر عهده بگیرد. مته فردریکسن، نخست‌وزیر دانمارک، نیز با ابراز بدبینی نسبت به ابتکار فنلاند و نروژ، خواستار حفظ وحدت اروپا شده است. اولف کریسترسون، نخست‌وزیر سوئد، نیز معتقد است دستیابی به صلح باید از مسیر قدرت صورت گیرد، نه مماشات. لیتوانی نیز از مخالفان این تماس بوده است. این واکنش‌ها نشان می‌دهد کشورهای اروپایی، باوجود حمایت مشترک از اوکراین، درباره ابزارهای پایان جنگ اتفاق‌نظر ندارند. برخی گفت‌وگوی مستقیم را ضرورتی دیپلماتیک می‌دانند و گروهی دیگر نگران‌اند چنین اقدامی به تقویت موقعیت مسکو منجر شود. سایه ترامپ بر اختلافات اروپا به نوشته پالیتیکو، بازگشت ترامپ به مذاکرات اوکراین و مواضع متفاوت او در قبال مسکو و کی‌یف، نگرانی متحدان اروپایی را افزایش داده است. انتقاد رئیس‌جمهور آمریکا از حملات اوکراین به زیرساخت‌های انرژی روسیه و اظهارات مثبت او درباره طرف روسی، بر این نگرانی‌ها افزوده است. در همین شرایط، استور میزبان زلنسکی و استیو ویتکاف، فرستاده ترامپ، در اسلو شد. استاب نیز پس از نشست ۲۰ اکتبر اعلام کرد روند صلح دوباره در مسیر خود قرار گرفته است. بااین‌حال، دیدار بعدی ویتکاف با پوتین در سن‌پترزبورگ و اظهارات مثبت او درباره رئیس‌جمهور روسیه، بار دیگر حساسیت اروپایی‌ها را برانگیخت. نگرانی اصلی آن است که واشنگتن بدون مشارکت مؤثر اروپا به توافقی دست یابد که پیامدهای امنیتی آن مستقیماً متوجه کشورهای این قاره باشد. گفت‌وگویی بدون نتیجه مشترک براساس گزارش پالیتیکو، تماس استاب و استور با پوتین حدود ۹۰ دقیقه ادامه داشت. نخست‌وزیر نروژ فضای گفت‌وگو را حرفه‌ای توصیف کرده و گفته است رئیس‌جمهور روسیه استدلال‌های خود را به‌روشنی مطرح کرد. به گفته منابع آگاه، یکی از اهداف تماس، ارزیابی رویکرد پوتین به مذاکرات آینده بود. رئیس‌جمهور روسیه نیز از آمادگی برای بررسی امکان پیشرفت در گفت‌وگوهای ابوظبی سخن گفته است. بااین‌حال، ابتکار دو رهبر شمال اروپا نتوانست حمایت دیگر متحدان را جلب کند و به اختلافات درباره نمایندگی اروپا در مذاکرات دامن زد. اکنون چالش اصلی اروپا تنها چگونگی مواجهه با روسیه نیست، بلکه یافتن صدایی مشترک در برابر واشنگتن نیز اهمیت یافته است. درحالی‌که ترامپ همچنان مسیر مذاکرات را تعیین می‌کند، اختلافات داخلی اروپا می‌تواند توان این قاره را برای تأثیرگذاری بر توافق احتمالی کاهش دهد؛ توافقی که آینده امنیت اروپا و اوکراین به آن وابسته خواهد بود.