ابتکار- تأیید سفر یک‌روزه نخست‌وزیر عراق به تهران و دیدار او با مقام‌های ایرانی، بار دیگر نقش بغداد در تحولات دیپلماتیک منطقه را مورد توجه قرار داده است. این سفر در شرایطی انجام شده که تلاش کشورهای همسایه برای کاهش تنش میان ایران و آمریکا افزایش یافته و بازیگران منطقه‌ای در پی یافتن راهکاری برای جلوگیری از گسترش بحران هستند. اگرچه جزئیات گفت‌وگوهای انجام‌شده منتشر نشده، هم‌زمانی این سفر با تماس تلفنی دونالد ترامپ و نخست‌وزیر عراق، گمانه‌زنی‌هایی را درباره احتمال انتقال پیام میان تهران و واشنگتن ایجاد کرده است؛ احتمالی که تاکنون به‌صورت رسمی تأیید نشده است. یک منبع در وزارت امور خارجه عراق روز دوشنبه از سفر هیئتی عراقی به تهران به سرپرستی علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق، و با همراهی فالح الفیاض، رئیس سازمان الحشد الشعبی، خبر داد. این منبع زمان سفر را روز شنبه اعلام کرد، اما یک مقام آگاه ایرانی با تأیید اصل سفر، توضیح داد که نخست‌وزیر عراق روز جمعه به تهران آمده و در دیدار با برخی مقام‌های کشور درباره آخرین تحولات منطقه و خلیج فارس گفت‌وگو کرده است. اختلاف در اعلام زمان سفر و انتشار محدود جزئیات مذاکرات، نشان می‌دهد اطلاعات عمومی درباره دستور کار این دیدار همچنان محدود است. بااین‌حال، حضور رئیس سازمان الحشد الشعبی در ترکیب هیئت عراقی، اهمیت موضوعات امنیتی در مناسبات دو کشور را نیز برجسته می‌کند؛ هرچند درباره محورهای مشخص گفت‌وگوهای او گزارشی منتشر نشده است. عراق به دلیل همسایگی با ایران و برخورداری از روابط سیاسی با آمریکا، از ظرفیت ارتباطی ویژه‌ای در معادلات منطقه برخوردار است. بغداد در سال‌های گذشته تلاش کرده است روابط خود را با تهران و واشنگتن حفظ کند و از تبدیل اختلافات دو طرف به بحرانی مستقیم در خاک عراق جلوگیری کند. از این منظر، سفر اخیر را می‌توان در چارچوب تلاش برای حفظ کانال‌های ارتباطی و تبادل ارزیابی‌ها درباره تحولات منطقه بررسی کرد. بااین‌حال، میان رایزنی سیاسی و مأموریت رسمی میانجی‌گری تفاوت وجود دارد و هنوز نشانه‌ای قطعی از واگذاری چنین مأموریتی به نخست‌وزیر عراق منتشر نشده است. هم‌زمان، پاکستان، قطر و ترکیه نیز در مسیر کاهش تنش‌ها فعال هستند. تعدد این رایزنی‌ها نشان‌دهنده نگرانی مشترک کشورهای منطقه از پیامدهای تداوم اختلافات ایران و آمریکاست؛ اختلافاتی که می‌تواند بر امنیت، تجارت و ثبات اقتصادی کشورهای همسایه تأثیر بگذارد. یکی از نکات قابل توجه، انجام سفر نخست‌وزیر عراق پس از تماس تلفنی دونالد ترامپ با اوست. این توالی زمانی، احتمال ارتباط سفر تهران با تلاش‌های دیپلماتیک آمریکا را مطرح کرده، اما صرف هم‌زمانی دو رویداد برای اثبات انتقال پیام کافی نیست. در شرایطی که مذاکرات ایران و آمریکا با مسائل پیچیده سیاسی و امنیتی روبه‌روست، کشورهای منطقه می‌کوشند از طریق گفت‌وگو با طرفین، زمینه کاهش اختلافات را فراهم کنند. برای عراق، جلوگیری از تشدید بحران اهمیت مستقیمی دارد؛ زیرا افزایش تنش در خلیج فارس می‌تواند بر امنیت داخلی، مبادلات مرزی و فعالیت‌های اقتصادی این کشور نیز اثر بگذارد. سفر نخست‌وزیر عراق به تهران را باید بخشی از فضای گسترده‌تر رایزنی‌های منطقه‌ای دانست؛ فضایی که در آن کشورهای همسایه تلاش می‌کنند مسیر گفت‌وگو میان ایران و آمریکا مسدود نشود. بااین‌حال، میزان تأثیرگذاری این تحرکات به تصمیم‌های تهران و واشنگتن و آمادگی دو طرف برای دستیابی به تفاهم بستگی دارد. هنوز مشخص نیست رایزنی‌های اخیر به ارائه پیشنهادی تازه منجر شده یا صرفاً فرصتی برای تبادل دیدگاه‌ها بوده است. آنچه اهمیت دارد، استمرار ارتباطات دیپلماتیک در شرایط حساس کنونی است. بغداد نیز با توجه به موقعیت جغرافیایی و روابط منطقه‌ای خود، می‌تواند یکی از مسیرهای انتقال دیدگاه‌ها باشد؛ نقشی که ابعاد واقعی آن تنها با انتشار اطلاعات بیشتر از مذاکرات روشن خواهد شد.