در اوایل مهر، فرودگاه نجف ساعت دو بامداد همه پروازها از و به ایران را «تا اطلاع ثانوی» متوقف کرد. پیش‌تر پروازهای شرکت‌های ایرانی به فرودگاه بغداد هم متوقف شده بود. مدیر فرودگاه تنها گفت دستور از دفتر نخست‌وزیر رسیده است. چرایی‌اش را هیچ مقام رسمی عراقی نگفت. سه روز بعد، شبکه روداو سندی منتشر کرد تحت عنوان مجوزی موقت که دفتر کنترل دارایی‌های خارجی وزارت خزانه‌داری آمریکا برای هواپیمایی عراق صادر کرده بود. شروط آن سند خواندنی است: پرواز فقط از نجف باشد و فقط برای زائران ایرانی. مسافری که با دولت ایران پیوند داشته باشد سوار نشود. همه تراکنش‌ها از نظام بانکی آمریکا بگذرد و پس از پایان مهلت، هواپیمایی عراق فهرست نام و شماره گذرنامه همه مسافران را برای واشنگتن بفرستد. زائری که در آن روزها از نجف به ایران بازمی‌گشت، نمی‌دانست نام و گذرنامه‌اش در فهرستی است که به وزارت خزانه‌داری آمریکا می‌رود. دولت عراق هم چیزی به او نگفت. در مرز زمینی هم داستان همین بود. در مهرماه گذرگاه شیب در استان میسان بسته شد. به گفته مقامات «برای بازبینی اقدامات امنیتی و نصب دستگاه‌های بازرسی». سه‌شنبه گذشته، پس از «تکمیل الزامات فنی»، دوباره باز شد. اما همان هفته اعلام شد گذرگاه مندلی در دیالی از جمعه بسته می‌شود، این بار «برای تعمیرات و آماده‌سازی پیش از فصل بارندگی»، بی‌آن‌که تاریخ بازگشایی‌اش معلوم باشد. از این گذرگاه روزانه صدها تن بار و شمار زیادی زائر عبور می‌کنند. حقیقت را این بار نه سند درزکرده که وزیر خارجه عراق گفت، آن هم در گفت‌وگو با الجزیره. فؤاد حسین گفت وزارت خزانه‌داری آمریکا از عراق خواسته همه گذرگاه‌های مرزی با ایران را جز دو گذرگاه ببندد. وی افزود که این کار دشوار است و به اقتصاد عراق آسیب می‌زند و گفت‌وگوها ادامه دارد. بنابراین «فصل بارندگی» و «دستگاه‌های بازرسی» شاید تمام حقیقت نباشد و شاید هم باشد. در واقع مشکل همین است که شهروند عراقی و بازرگان و زائر ایرانی، راهی برای دانستنش ندارند. و سرانجام، سه‌شنبه هفته قبل، هواپیمای حامل تیم ملی فوتبال ایران که برای مسابقاتی چهارجانبه با عراق و لبنان و فلسطین راهی بصره بود در آسمان بازگردانده شد و در آبادان نشست. شرکت هواپیمایی می‌گوید مجوز کتبی سازمان هواپیمایی کشوری عراق را از پیش در دست داشت. توضیح ماجرا را باز هم نه سخنگوی دولت، که دو مقام بی‌نام فرودگاه بصره به خبرنگاران دادند؛ اینکه بغداد نمی‌تواند خطر نقض تحریم‌های آمریکا را بپذیرد. تیم ملی ناچار شد بقیه راه را زمینی برود. ناتوانی دولت عراق را می‌توان فهمید. درآمد نفتی‌اش از حساب‌هایی در فدرال رزرو آمریکا می‌گذرد، اقتصادش به دلار بسته است و میان ایران و آمریکا گرفتار است که هیچ‌کدام را نمی‌تواند نادیده بگیرد. شاید هیچ دولت دیگری هم در جای بغداد کاری جز این نمی‌کرد. اما آنچه نمی‌توان فهمید سکوت است و بدتر از سکوت، بهانه‌هایی است که جای توضیح را می‌گیرند. دولتی که صادقانه بگوید «زیر فشاریم، این حدود اختیار ماست و این کاری است که برای کاستن از هزینه‌اش می‌کنیم»، دست‌کم احترام مردمش را نگه می‌دارد. حتی همسایه‌اش هم ممکن است ناخرسند بماند، اما تحقیر نمی‌شود. دولتی که حقیقت را به سند درزکرده و مصاحبه خارجی و مقام بی‌نام می‌سپارد، هر دو را از دست می‌دهد. ایرانی احساس می‌کند بی‌دلیل در را به رویش بسته‌اند و عراقی می‌فهمد تصمیم‌هایی که درباره مرز و آسمان کشورش گرفته می‌شود، اول در جای دیگری اعلام می‌شود. در همین رابطه است که می‌توان گفت، حاکمیت فقط این نیست که چه کسی تصمیم می‌گیرد، بلکه این هم هست که چه کسی آن را برای مردم توضیح می‌دهد.