صفحات روزنامه
اخبار آنلاین
ابتکار- عقبنشینی نیروهای وابسته به دولت یمن از مناطق مشرف به تنگه بابالمندب، معادلات نظامی این کشور و امنیت تجارت دریایی منطقه را با تحول تازهای مواجه کرده است. این جابهجایی که به تقویت موقعیت انصارالله در یکی از راهبردیترین آبراههای جهان منجر شده، در شرایطی رخ میدهد که تنشهای نظامی در خاورمیانه و اختلال در تردد کشتیها از تنگه هرمز، نگرانیها درباره آینده انتقال انرژی و کالا را افزایش داده است. اکنون تحولات یمن دیگر صرفاً به موازنه نیروهای داخلی محدود نیست، بلکه پیامدهای آن میتواند از سواحل دریای سرخ تا بازارهای جهانی انرژی گسترش یابد. عقبنشینی از یک موقعیت راهبردی به گزارش یورونیوز به نقل از رویترز، نیروهای جنوبی وابسته به دولت مورد حمایت عربستان سعودی، روز یکشنبه ۱۵ نوامبر اعلام کردند که از فرودگاه ذباب و منطقه بابالمندب در غرب استان تعز عقبنشینی کردهاند. این نیروها هدف از جابهجایی را تقویت امنیت عدن، حفاظت از استانهای مجاور و بازآرایی خطوط مقدم اعلام کردند. بااینحال، خروج آنان از مناطق ساحلی، موقعیت نظامی انصارالله را در مجاورت تنگه بابالمندب تقویت کرده است. اهمیت این تحول به موقعیت جغرافیایی منطقه بازمیگردد. بابالمندب دریای سرخ را به خلیج عدن متصل میکند و یکی از مسیرهای اصلی انتقال کالا میان آسیا و اروپا از طریق کانال سوئز به شمار میرود. بنابراین، تغییر موازنه نظامی در سواحل این تنگه میتواند بر محاسبات امنیتی شرکتهای کشتیرانی و کشورهای وابسته به تجارت دریایی تأثیر بگذارد. تحولات اخیر ادامه درگیریهایی است که طی ماههای گذشته در مناطق غربی یمن شدت گرفته است. نیروهای عدن در ماه اکتبر عملیات بازپسگیری مناطق ساحلی را آغاز کردند، اما پیشرویهای انصارالله و عقبنشینی اخیر، وضعیت میدانی را تغییر داده است. در چنین شرایطی، تمرکز نیروهای وابسته به عربستان بر دفاع از عدن نشاندهنده اهمیت حفظ مراکز سیاسی و نظامی جنوب یمن است. بااینحال، عقبنشینی از مناطق راهبردی ساحلی میتواند توان این نیروها را برای تأثیرگذاری بر امنیت دریای سرخ کاهش دهد. این وضعیت همچنین احتمال تداوم درگیریها در استان تعز و مناطق پیرامونی را افزایش میدهد؛ مناطقی که طی سالهای گذشته از اصلیترین کانونهای جنگ داخلی یمن بودهاند. یکی از مهمترین ابعاد تحولات اخیر، همزمانی افزایش نفوذ انصارالله در بابالمندب با اختلال در تردد دریایی تنگه هرمز است. هرمز مسیر اصلی انتقال بخش مهمی از نفت و گاز صادراتی خلیج فارس محسوب میشود و بابالمندب نیز ارتباط دریای سرخ با اقیانوس هند را برقرار میکند. افزایش ناامنی در این دو گذرگاه میتواند هزینه بیمه کشتیها، حملونقل کالا و انتقال انرژی را افزایش دهد. البته تسلط بر مناطق ساحلی لزوماً به معنای توقف کامل کشتیرانی نیست، اما توانایی تأثیرگذاری بر امنیت مسیرهای عبور را افزایش میدهد. در چنین وضعیتی، شرکتهای کشتیرانی ممکن است برای کاهش مخاطرات، مسیرهای جایگزین طولانیتر را انتخاب کنند؛ تصمیمی که هزینه تجارت جهانی را افزایش خواهد داد. همزمان با این تحولات، حملات انصارالله به زیرساختهای عربستان سعودی نیز ادامه یافته است. به گزارش یورونیوز، بنادر، فرودگاهها و تأسیسات نفتی آرامکو، از جمله پایانه صادراتی ینبع، در ماههای اخیر هدف حملات قرار گرفتهاند. عربستان نیز در پاسخ، مواضع انصارالله در یمن را بمباران کرده است. تداوم این رویارویی میتواند امنیت صادرات نفت و زیرساختهای اقتصادی منطقه را با مخاطرات بیشتری مواجه کند. برای ریاض، مسئله تنها کنترل مرزهای جنوبی نیست؛ بلکه حفظ امنیت مسیرهای صادرات انرژی و جلوگیری از گسترش بیثباتی در دریای سرخ نیز اهمیت دارد. در کنار پیامدهای نظامی و اقتصادی، تشدید درگیریها وضعیت انسانی یمن را وخیمتر کرده است. شهر تعز همچنان با محدودیت شدید دسترسی به کمکهای بشردوستانه مواجه است. براساس گزارش رویترز، حدود نیمی از ۳۰۰ هزار آواره دور تازه جنگ در این شهر حضور دارند و محاصره، ورود کمکها و خروج غیرنظامیان را دشوار کرده است. در نهایت، تحولات بابالمندب نشان میدهد که بحران یمن به یکی از عوامل تأثیرگذار بر امنیت منطقهای و تجارت جهانی تبدیل شده است. بااینحال، تثبیت امنیت این آبراه تنها از مسیر تغییر موازنه نظامی امکانپذیر نیست و به کاهش تنشهای منطقهای و دستیابی به راهحلی سیاسی برای جنگ یمن نیز وابسته خواهد بود.