سرمقاله
صفحات روزنامه
اخبار آنلاین
تلاش بنیامین نتانیاهو برای تشکیل دولت وحدت در اسرائیل با مانع تازهای روبهرو شده است. نخستین دور مذاکرات نمایندگان حزب لیکود با حزب یشار به رهبری گادی آیزنکوت و نماینده حزب نفتالی بنت، بدون دستیابی به توافق مشخص پایان یافت. اختلاف بر سر ریاست کابینه آینده، ترکیب ائتلاف حاکم و جایگاه احزاب راستگرا، مهمترین موانع پیشرفت گفتوگوهاست. همزمان، مخالفت آیزنکوت با درخواست لیکود برای تعویق رأیگیری درباره برکناری رئیس کنست نشان میدهد رقابت دو اردوگاه، فراتر از مذاکرات تشکیل دولت، به ساختار قدرت در پارلمان نیز کشیده شده است. به گزارش رسانههای عبری، نخستین نشست نمایندگان لیکود و یشار، با حضور نماینده حزب «با هم» به رهبری نفتالی بنت، شامگاه یکشنبه در هتل دان آکادیا در هرتزلیا برگزار شد. این مذاکرات پس از حدود یک ساعت، بدون اعلام توافق پایان یافت. نتانیاهو پیشتر خواستار آغاز مذاکرات بدون پیششرط شده و تشکیل دولتی گسترده را برای مواجهه با چالشهای امنیتی و سیاسی، بهویژه پرونده ایران، ضروری دانسته بود. بااینحال، آیزنکوت این دعوت را نوعی مانور سیاسی توصیف کرده و تأکید دارد که تشکیل دولت وحدت نباید به معنای ادامه نخستوزیری نتانیاهو باشد. اختلاف اصلی دقیقاً در همین نقطه شکل گرفته است؛ زیرا هر دو طرف از ضرورت تشکیل کابینهای فراگیر سخن میگویند، اما درباره رهبری آن دیدگاههای متفاوتی دارند. بر اساس اطلاعات منتشرشده در رسانههای اسرائیلی، تیم آیزنکوت قصد دارد پیشنهادی ارائه کند که براساس آن، لیکود به کابینهای با نخستوزیری آیزنکوت برای یک دوره کامل چهارساله بپیوندد. در این پیشنهاد، جایی برای چرخش در سمت نخستوزیری میان آیزنکوت و نتانیاهو پیشبینی نشده است. همچنین احزاب راستگرای نزدیک به نتانیاهو، از جمله حزب ایتامار بنگویر و احزاب حریدی، در ترکیب پیشنهادی کابینه حضور نخواهند داشت. این شروط نشان میدهد آیزنکوت به دنبال توافقی صرفاً برای تقسیم مسئولیتها نیست، بلکه تغییر رهبری و ساختار ائتلاف حاکم را دنبال میکند. در مقابل، پذیرش چنین شرایطی برای لیکود میتواند به معنای کنار گذاشتن نتانیاهو از ریاست دولتی باشد که حزب او در تشکیل آن مشارکت خواهد داشت. به گزارش ایسنا، اختلافات سیاسی همزمان به پارلمان اسرائیل نیز کشیده شده است. آیزنکوت درخواست نمایندگان لیکود برای تعویق رأیگیری روز سهشنبه درباره جایگزینی امیر اوحانا، رئیس کنست، را رد کرده است. اردوگاه تغییر قصد دارد متان کاهانا، عضو حزب یشار، را به جای اوحانا منصوب کند. آیزنکوت پیشتر حمایت لیکود از این تغییر را معیاری برای سنجش جدیت نتانیاهو در مذاکرات معرفی کرده بود. از این منظر، رأیگیری درباره ریاست کنست صرفاً یک جابهجایی پارلمانی نیست؛ بلکه میتواند نشانهای از موازنه قدرت میان دو اردوگاه و میزان آمادگی آنها برای همکاری باشد. اردوگاه تغییر همچنین از انتصاب آویگدور لیبرمن به ریاست کمیسیون امور خارجه و امنیت حمایت میکند. در تحولی دیگر، روزنامه اسرائیل هیوم گزارش داده است که نزدیکان نتانیاهو آمادگی خود را برای کنار گذاشتن ایتامار بنگویر از دولت وحدت اعلام کردهاند. براساس این گزارش، مقامهای آمریکایی نیز خواستار حذف بنگویر از ترکیب کابینه آینده هستند؛ موضوعی که هنوز در قالب توافق رسمی میان طرفهای مذاکرهکننده تأیید نشده است. کنار گذاشتن بنگویر میتواند یکی از موانع تشکیل ائتلاف گستردهتر را کاهش دهد، اما اختلاف بر سر نخستوزیری همچنان پابرجاست. حضور شالوم شلومو، نماینده نفتالی بنت، در مذاکرات نیز نشاندهنده تلاش برای گسترش رایزنیها میان جریانهای سیاسی است. بااینحال، گزارش وبگاه واللا حاکی از آن است که این حضور لزوماً نشانه نزدیک شدن طرفها به توافق نیست. آیزنکوت همزمان گزینههای دیگری، از جمله رایزنی با احزاب حریدی و احتمال جلب حمایت احزاب عربی، را بررسی میکند. در مجموع، مذاکرات اخیر نشان میدهد تشکیل دولت وحدت بیش از آنکه به توافق بر سر برنامههای مشترک وابسته باشد، با رقابت بر سر رهبری و ترکیب قدرت گره خورده است. تا زمانی که نتانیاهو و آیزنکوت درباره ریاست کابینه به تفاهم نرسند، احتمال ادامه کشمکشهای سیاسی و پارلمانی همچنان وجود خواهد داشت.