سرمقاله

جای خالی علم در تببین پدیده‌ها ‪/‬ ژوبین صفاری

مشاهده کل سرمقاله ها

صفحات روزنامه

اخبار آنلاین

  • آغاز عملیات اجرایی پروژه فیبرنوری ایرانسل در شهر امیرکلا
  • آغاز عملیات اجرایی پروژه فیبرنوری ایرانسل در آستارا
  • آغاز عملیات اجرایی پروژه فیبرنوری ایرانسل در شهرهای اردکان، شوش و بندر دیلم
  • مشاهده کل اخبار آنلاین

    کد خبر: 11274  |  صفحه ۸ | بازار و سرمایه  |  تاریخ: 04 تیر 1402
    جزییات صادرات نفت؛ از تخفیف تا مشتریان اروپایی
    عطش چینی‌ها به نفت ایران
    تحلیلگر موسسه بین‌المللی کپلر با بیان اینکه تمامی افزایش صادرات نفت کشور به چین می‌رود، گفت: اشکال حسابداری در شرکت استاتیستیک یورو استات بود و آلمان از ایران نفت وارد نکرده است. در شرایط کنونی و ریسک تحریم‌های آمریکا، هیچ کشور یا شرکتی به جز چین و کشورهایی مثل سوریه و ونزوئلا که رابطه دوستانه با تهران دارند، حاضر به پذیرفتن این ریسک نخواهند بود.
    همایون فلکشاهی در گفت‌وگو با ایلنا، درباره روند افزایش صادرات نفت ایران اظهار داشت: صادرات نفت کشور از اواخر سال ۲۰۲۰ رو به افزایش است، این رویداد را می‌توان به دو اتفاق ربط داد. ابتدا اینکه پایان شیوع کرونا باعث شد تا تقاضای نفت بهبود پیدا کند و از میانگین ۹۱ میلیون بشکه‌ای در سال ۲۰۲۰ به ۹۶.۵ در ۲۰۲۱ و ۹۹ میلیون بشکه در ۲۰۲۲ برسد. بنابراین نیاز جهان به نفت ایران بیشتر شده است. دیگر اینکه انتخاب جو بایدن به عنوان رئیس‌جمهور جدید آمریکا غیرمستقیم به صادرات نفت ایران کمک کرده است چون بر علیه سیاست تندروی دونالد ترامپ، دولت بایدن حداقل در اولین ماه ریاست جمهوری خود قصد بازگشت به برجام را داشت.
    شیب صعودی صادرات
    وی افزود: صادرات نفت کشور از میانگین ۳۰۰ هزار بشکه در سال ۲۰۲۰ به ۶۶۰ هزار بشکه در سال ۲۰۲۱ و پس از آن در ۲۰۲۲ به ۹۰۰ هزار بشکه در روز رسید. اما از نیمه دوم سال ۲۰۲۲، شاهد افزایش قابل توجه صادرات هستیم. از اکتبر ۲۰۲۲ میانگین صادرات نفت خام و میعانات گازی به ۱ میلیون و ۲۰۰ هزار بشکه در روز رسیده و در ماه می حتی نزدیک به میزان ۱ میلیون و ۶۰۰ هزار بشکه در روز رسید. این میزان بالاترین میزان ماهیانه از ماه اکتبر ۲۰۱۸ حساب می‌شود.
    تحلیلگر موسسه بین‌المللی کپلر با اشاره به مقاصد صادرات نفت ایران گفت: کلا از زمان خروج آمریکا از برجام و به طور دقیق از زمان پایان معافیت‌هایی که به خریداران نفت ایران تا آوریل ۲۰۱۹ داده شده بود، ایران تنها به مقاصد چین، سوریه و ونزوئلا نفت صادر کرده است. چین بزرگترین مشتری نفت کشور با سهم بین ۸۵-۹۵ درصد است و سوریه و ونزوئلا با حجم روزانه ۵۰-۷۰ هزار بشکه‌ای دیگر مشتریان ایران هستند. اما نکته قابل توجه این است که قبلاً اکثر نفت صادراتی ایران به چین به سمت پالایشگاه‌های دولتی که تحت مدیریت شرکت‌هایی مانند ساینوپک و شرکت ملی چین هستند، می‌رفت اما این روند تغییر پیدا کرده و از سال ۲۰۱۸ که بیش از ۸۰ درصد نفت صادراتی کشور به چین به پالایشگاه‌های دولتی می‌رسید، اکنون بیش از ۹۰ درصد صادرات به چین به مقصد دیگری حرکت می‌کند و اکثرا به پالایشگاه‌های خصوصی می‌رسد. سهم این پالایشگاه‌های خصوصی چینی در سبد صادراتی نفت ایران به چین به بیش از ۹۰ درصد رسیده است.
    چرا ایران نفت بیشتری صادر می‌کند؟
    وی با بیان اینکه رشد تقاضا و همچنین کاهش فشارها علیه نفت ایران رقم صادراتی نفت کشور را بالا برده است، خاطرنشان کرد: اگر دقت کنیم، صادرات نفت کشور از اکتبر ۲۰۲۲ زمانی که چین تصمیم گرفت سیاست‌های سرسخت صفرکرونا خود را کنار بگذارد؛ بالا رفت، ویژگی این افزایش تقاضا به ضعیف بودن رشد تقاضای بازار نفت ارتباط دارد. افزایش قیمت‌های جهانی در نیمه اول سال ۲۰۲۲ باعث شد تا سود پالایشی در کل دنیا به‌شدت رشد کنند. اما با بالا بودن قیمت‌ها، رشد تقاضا کند شده و روی سود پالایشی به‌ویژه در چین به دلیل اینکه رقابت در زمینه پالایشی با افتتاح بیش از ۲ میلیون بشکه در روز ظرفیت پالایش رو به افزایش است، تاثیر گذاشت، بنابراین شرکت‌های نسبتا کوچک بیشتر به سمت ایران، روسیه و ونزوئلا رفتند تا از تخفیف این کشورها بهره‌مند شوند. اما می‌توان افزایش تقاضا نفت ایران را به سیاست بایدن هم ربط داد.
    جنگ روسیه و اوکراین قیمت نفت را در کاخ سفید اولویت بخشید
    فلکشاهی با اشاره به تاثیر جنگ روسیه و اوکراین بر صعودی شدن صادرات نفت ایران تصریح کرد: این جنگ باعث شد تا قیمت‌های انرژی اولویت بالاتری در کاخ سفید داشته باشند، به دلیل اینکه قیمت‌های نفت و به خصوص قیمت بنزین از لحاظ سیاسی در آمریکا همیشه یک موضوع حساس بوده است، سال گذشته دولت بایدن تصمیم گرفت تا ۱۸۰ میلیون بشکه از ذخیره‌سازی استراتژیک دولتی استفاده کند تا عرضه را افزایش دهد و فشار منفی بر قیمت‌ها وارد کند.
    ایران جای نفت عربستان را در چین می‌گیرد
    وی در ادامه تاکید کرد: امکان اینکه آمریکا فشار تحریمی خود را علیه ایران بر اساس نزدیک شدن تهران و ریاض کم کرده است وجود دارد. به هر حال، کاهش تنش بین ایران و عربستان جزء اهداف سیاست خارجه آمریکا است، هر چند میانجیگری از طریق چین انجام شده است، اما از دید بازار نفت بهبود روابط بین ایران و عربستان تاثیر آنچنانی نداشته است. تنها نکته‌ای که به عربستان ربط دارد این است که ریاض تمایل دارد از ثبات قیمت‌ها حمایت کند و تولید و صادرات خود را کاهش دهد. این روند می‌تواند به طور غیرمستقیم سهم ایران در بازار چین را افزایش دهد، چون عربستان حدود ۱ میلیون و ۷۵۰ هزار بشکه در روز به چین نفت صادر می‌کند.
    امریکا حداکثر ۱ میلیون و ۵۰۰ هزار بشکه نفت ایران را تحمل می‌کند
    تحلیلگر موسسه بین‌المللی کپلر درباره پتانسیل بخش تولید جهت تحقق افزایش صادرات گفت: به نظر بنده مازاد ظرفیت تولید نفت خام در کشور با توجه به رشد اخیر تولید به ۵۰۰ هزار بشکه در روز افت کرده است. فکر نمی‌کنم که پتانسیل زیادی برای افزایش بیشتر از صادرات فعلی تا زمانی که تحریم‌های آمریکا موثر واقع شود، باقی مانده باشد. به گفته وی؛ از لحاظ بازاری جواب اصلی را در نقش روسیه باید دید و اینکه آیا این کشور می‌تواند به صادرات بالای خود ادامه دهد. برآورد ما این است که تقاضای داخلی روسیه در ماه‌های تابستانی افزایش یابد و این موضوع می‌تواند بر صادرات این کشور از جمله به چین اثر منفی بگذارد. بنابراین بازار شرکت‌های خصوصی چین به نفت ایران تشنه‌تر خواهند بود.
    چقدر تخفیف می‌دهیم؟
    فلکشاهی درباره اعمال تخفیف روی نفت صادراتی گفت: به احتمال خیلی زیاد ایران وادار به دادن تخفیفات مهم است تا مشتریان بیشتری جذب کند. ورود روسیه در بازار نفت تحریمی باعث شده تا شرکت ملی نفت ایران مجبور باشد تخفیف را تشدید کند تا سهم خود را نگه دارد. روسیه با تخفیف نهایی حدود ۹-۱۰ دلار از هر بشکه‌ نفت خود را می‌فروشد. با توجه به اینکه تحریم‌های علیه ایران سرسخت‌تر و شامل تحریم‌های ثانویه هم هستند، ریسک بیشتری برای خریدار نهایی دارد، بنابراین ایران مجبور است بیشتر از روسیه تخفیف بدهد، برآورد ما این است که نفت ایران با تخفیف بین ۱۰ تا ۱۲ دلار از هر بشکه‌ به خریداران پیشنهاد می‌شود.
    صادرات به آلمان تکذیب شد
    وی درباره اینکه آیا انتشار خبر صادرات اخیر نفت ایران به آلمان می‌تواند آلارمی بر آغاز ورود نفت ایران به اروپا باشد، توضیح داد: خیر، این اتفاق اشکال حسابداری در شرکت استاتیستیک یورو استات بود و آلمان از ایران نفت وارد نکرده است. در شرایط کنونی و ریسک تحریم‌های آمریکا، هیچ کشور یا شرکتی به جز چین و کشورهایی مثل سوریه و ونزوئلا که رابطه دوستانه با تهران دارند، حاضر به پذیرفتن این ریسک نخواهند بود.
    مشتریان ایران
    تحلیلگر موسسه بین‌المللی کپلر بیان کرد: تمامی افزایش صادرات نفت کشور به چین می‌رود، با اینکه رصد اقتصادی در چین خیلی کند بوده و با وجود لغو سیاست‌های صفرکرونا، اما کلا عملیات پالایشگاهی این کشور در سال جاری به اوج خود خواهد رسید و این نتیجه ساخت پالایشگاه‌های جدید مثل پالایشگاه جییانگ (Jieyang) با ظرفیت ۴۰۰ هزار بشکه در روزف پالایشگاه ژجیانگ (Zhejiang)، شرکت رانگشنگ (Rongsheng) با ظرفیت ۷۰۰ هزار بشکه در روز است، حجم صادراتی به سوریه و ونزوئلا نیز ثابت مانده است.
    وی درباره مبادی تامین نفت ایتالیا به عنوان کشوری که در گذشته مشتری ایران بوده است، گفت: ایتالیا در سال جاری میلادی به طور میانگین ۱ میلیون و ۱۸۰ هزار بشکه در روز نفت وارد کرده است، البته بندر تریئسته Trieste را در نظر نمی‌گیریم چون نفت وارداتی در این بندر وارد خط لوله می‌شود و در نهایت به کشورهای اروپایی مرکزی می‌رسد.
    تمایل اروپا برای معامله با ایران
    فلکشاهی درباره افزایش صادرات به اروپا در پی توافق برجام بیان داشت: اگر توافق کامل بین ایران و آمریکا به سرانجام برسد اروپایی‌ها علاقه شدیدی برای نفت ایران خواهند داشت. در اصطلاحات تخصصی بازار نفت؛ نفت ایران نفت متوسط و ترش است، این نوع کیفیت از نفت خام با پالایشگاه‌های جنوب اروپا به خوبی سازگار شده است. علاوه بر این، در حال حاضر عرضه این نوع کیفیت نفت خام در دنیا به خصوص در اروپا از زمانی که اروپایی‌ها خرید نفت روسی را توقیف کردند، نسبتا کم است، ضمن اینکه نفت روسیه شباهت زیادی به نفت ایران دارد. ضمنا، تولید و صادرات نفت اقلیم کردستان عراق که مشابه نفت ایران و روسیه است؛ از آخر ماه مارس متوقف شده است، این یعنی نفت متوسط و ترش با قیمت نسبتا بالاتر از قیمت معمولی خود به اروپا عرضه می‌شود زیرا تقاضا از عرضه بیشتر است. بنابراین اگر تحریم‌های ثانویه آمریکا لغو شوند، یا اگر اینکه معافیت‌هایی ویژه‌ای به پالایشگاه‌های اروپایی داده شود، شرکت‌های اروپایی تمایل زیادی برای خرید نفت ایران خواهند داشت.