سرمقاله
صفحات روزنامه
اخبار آنلاین
در نوشتاری پیش از این و در هفته گذشته به روند اقتصاد یونان و آمار تازه در خصوص رشد این اقتصاد بعد از بحرانهای یک دهه گذشته آن پرداختم و امروز اقتصاددانان نیز به این مسئله اشاره دارند. درس هایی که اساساً اقتصاد کشورهای دیگر برای ما دارد راهی است که بدون نیاز به آزمون و خطا پیش رو چشم ما قرار دارد.
برای مثال یونان پس از بحران مالی، اصلاحات ساختاری گستردهای را تجربه کرد تا به اقتصاد خود کمک کند بازگردد. ایران نیز میتواند با اصلاحات در حوزههای مالیاتی، بازار کار، و بخش دولتی، زمینهساز رشد و توسعه اقتصادی شود. بنابراین اصلاحات ساختاری یکی از پیش شرط های اساسی برای عبور از بحران است. یاری گرفتن یونان از اتحادیه اروپا نشان داد که چطور همکاریهای بینالمللی میتوانند در شرایط بحرانی کمککننده باشند. برای ایران، گسترش روابط بینالمللی و حضور در توافقهای بینالمللی میتواند به رفع تحریمها و جذب سرمایه کمک کند. موضوعی که بارها درباره آن سخن گفته شده است.
یونان روشن کرد که چگونه فساد مالی میتواند یک اقتصاد را تضعیف کند. شناسایی و مبارزه با فساد در ایران میتواند به ایجاد اعتماد بینالمللی و جذب سرمایه خارجی کمک و اقتصاد را برای رقابتیبودن تقويت کند. همچنین می توان امید داشت که افکار عمومی همراهی بیشتری با سیاست های اقتصادی کلان خواهند داشت زمانی که همه مسائل را شفاف ببینند.
از سوی دیگر مشکل بزرگ اقتصاد ایران رقابتی نبودنن آن است که بارها در باره آن صحبت شده اما واقعیت این است که در سایر کشورها زمانی که رقابت وارد اصل اقتصاد شد شکوفایی نیز شکل گرفت.
رقابت در بازار آزاد موجب تشویق شرکتها به نوآوری و توسعه محصولات و خدمات جدید میشود که این امر به پیشرفت فناوری و بهبود استانداردهای زندگی کمک میکند و تردیدی نیست در این وضعیت مهاجرت نیروی کار متخصص هم روند کاهشی به خود می گیرید. تجربه دخالت بیش از اندازه دولت چه در کشور ما چه در سایر اقتصادها همواره چیزی جز بدتر شدن وضعیت نخواهد داشت بنابراین آنچه باید در این میان به آن توجه داشت سیاستگذاری درست نهادهای تصمیم ساز و باز کردن فضا برای کار اقتصادی بخش خصوصی واقعی است.
البته در کنار مزایا، اقتصاد آزاد میتواند نارساییهایی نیز داشته باشد، مانند عدم توزیع عادلانه درآمدها و تولید بعضی از کالاهای عمومی که ممکن است توسط بازار به خوبی تأمین نشوند. به همین دلیل، بسیاری از کشورها اقتصادی مختلط دارند که در آن دولتها در جهت رفاه عمومی و کنترل برخی جوانب اقتصادی دخالت میکنند.
بنابراین باید توجه داشت که می توان با کمک الگوهای پیشرفته به این مدل هم دست یافت. کم نیستند متخصصانی که می توانند در این زمینه مدل های مناسبی طراحی کنند. لازم است تا از تجربیات علم اقتصاد بهره بیشتری ببریم.