سرمقاله
صفحات روزنامه
اخبار آنلاین
تنگه هرمز که تا پیش از آغاز دور جدید تنشها، یکی از مهمترین مسیرهای عبور و مرور دریایی در منطقه بود، حالا به یکی از اصلیترین موضوعات مذاکرات میان ایران و عمان تبدیل شده است. رایزنیها برای بازگشایی این تنگه در شرایطی ادامه دارد که هرمز طی هفتههای گذشته عملاً به یکی از نقاط اصلی رویارویی ایران و آمریکا تبدیل شده و بسیاری از تحولات نظامی اخیر از همین منطقه تأثیر پذیرفته است. در جریان آخرین دور درگیریها، آمریکا حملاتی را در جنوب ایران آغاز کرد و ایران نیز در واکنش به این حملات پاسخ داد. همزمان، با ادامه تنشها در تنگه هرمز، این مسیر حیاتی بهطور موقت بسته شد؛ اتفاقی که پس از آغاز حملات آمریکا در ۹ اسفند رخ داد و نگرانیها درباره پیامدهای منطقهای و اقتصادی ادامه این وضعیت را افزایش داد. اکنون اما مسیر تحولات به نقطهای متفاوت رسیده است؛ مذاکراتی که پیشتر میان ایران و آمریکا درباره مسائل حساس و کلیدی دنبال میشد، حالا به گفتوگوهای ایران و عمان درباره بازگشایی تنگه هرمز رسیده است. پرسش اینجاست که آیا این رایزنیها میتواند به کاهش تنش و بازگشایی هرمز منجر شود یا شکست مذاکرات بار دیگر منطقه را به سمت درگیری گستردهتری مانند جنگ رمضان سوق خواهد داد؟ در همین رابطه احمد بخشایش اردستانی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی، به خبرآنلاین گفت: علیالحساب مذاکره مستقیمی بین ایران و آمریکا صورت نمیگیرد، اما تبادل پیام انجام میشود. در واقع، مذاکرهکننده اصلی از طرف آمریکا، عمان است و قرار است وقتی عمان و ایران درباره کلیات ترتیبات تنگه هرمز به تفاهم برسند، موضوعات اجرایی آن نیز مشخص شود. وی افزود: بر اساس آنچه در حال بررسی است، ورود به تنگه هرمز از طریق ایران انجام میشود و در یک بازه ۳۰ تا ۶۰ روزه، خروجی نیز بخشی از مسیر تحت مدیریت ایران و بخشی تحت مدیریت عمان خواهد بود؛ بهگونهای که سهچهارم مدیریت تنگه در اختیار ایران و یکچهارم در اختیار عمان باشد. البته در آینده ممکن است همان خط میانی مبنای کار قرار گیرد. بخشایش اردستانی ادامه داد: در این چارچوب، عوارضی به معنای مستقیم دریافت نمیشود، اما در مقابل خدماتی مانند بیمه و خدمات زیستمحیطی، تعرفههایی دریافت خواهد شد که میزان آن در حال مذاکره است. ایران پیشنهاد دریافت هفت درصد از ارزش بار هر کشتی را مطرح کرده و عمان نیز سه درصد را مدنظر دارد. عمان میتواند سهم یکچهارم خود را دریافت کند یا از آن صرفنظر کند، اما سهم سهچهارمی ایران در نظر گرفته خواهد شد. عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس اظهار کرد: پس از حصول تفاهم کلی میان ایران و عمان، موضوع به تفاهم ۱۴بندی اسلامآباد بازمیگردد؛ به این معنا که در صورت تحقق شروط مورد نظر ایران از جمله رفع تحریمها، برداشته شدن محاصره و آزاد شدن منابع مالی ایران، تنگه هرمز نیز باز خواهد شد.