سرمقاله
صفحات روزنامه
اخبار آنلاین
نشست صلاله با حضور ایران، عراق و شماری از کشورهای حاشیه خلیج فارس، میتواند نخستین گام در مسیر شکلگیری یک چارچوب منطقهای برای گفتوگو و همکاری درباره امنیت خلیج فارس باشد؛ ابتکاری که در صورت تداوم، میتواند زمینه را برای تقویت نقش کشورهای منطقه در تامین امنیت خود و کاهش وابستگی به ترتیبات امنیتی فرامنطقهای فراهم کند. به گزارش ایرنا، صلاله، مرکز استان ظفار پادشاهی عمان روز دوشنبه ۲۳ شهریور میزبان یکی از مهمترین نشستهای منطقهای پس از آغاز جنگ علیه ایران و یا حتی در یک دهه گذشته است. نشستی که با حضور ایران، عراق و برخی کشورهای حاشیه خلیجفارس برگزار میشود تا شاید راهی برای کاستن از تنشی در منطقه باشد که در حال حاضر مهمترین چالش کشورهای حاشیه خلیج فارس است. اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه روز جمعه ۲۰ شهریور و پس از گمانهزنیهای رسانهای درباره برگزاری این نشست، برگزاری آن را تایید و تاریخ این برگزاری را روز دوشنبه ۲۳ شهریورماه اعلام کرد. به گفته «اسماعیل بقائی» در این نشست علاوه بر بررسی موضوعات منطقهای، نتایج مذاکرات ایران و عمان برای تعیین مسیرهای امن کشتیرانی در تنگه هرمز نیز مورد بحث و تبادلنظر قرار خواهد گرفت. به تصریح سخنگوی دستگاه دیپلماسی، انگیزه پذیرش این ابتکار، اهتمام همیشگی جمهوری اسلامی ایران به اعتمادسازی و همکاری میان کشورهای منطقه است. نشستی که بقائی آن را تحولی مهم در مسیر تقویت صلح و ثبات منطقهای، به دور از مداخلات مخرب بازیگران فرامنطقهای، توصیف میکند و با یادآوری تفاهم صورتگرفته میان تهران و مسقط درباره مسیرهای موقت کشتیرانی، تاکید میکند که ایران خود را متعهد به تامین امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز میداند، اما تا زمانی که اقدامات تجاوزکارانه و مداخلات غیرقانونی آمریکا، از جمله محاصره دریایی و جنگ اقتصادی، ادامه داشته باشد، نمیتوان از تضمین کامل امنیت این آبراه سخن گفت. جزئیات این نشست، دیدارها و کشورهای حاضر در آن هنوز روشن نیست و گمانهها و ادعاهای رسانهای درباره آن همچنان ادامه دارد. رسانه «امواجمدیا» درباره جزئیات این نشست به نقل از منابع خود نوشته است که نشست با ابتکار عمان و استقبال عربستان و قطر برگزار میشود اما سطح حضور کشورها یکسان نخواهد بود. گفته میشود امارات متحده عربی در آخرین لحظات مشارکت خود را تأیید کرده و سطح نمایندگی خود را نیز کاهش داده است. درباره حضور بحرین و کویت نیز اطمینان کمتری وجود دارد. رویکرد و حضور تهران در این نشست هم به تاکید سخنگوی دستگاه دیپلماسی نمیتواند به فراموشی آنچه در این ۶ ماه رخ داده، تفسیر شود. بقائی تصریح میکند که «ما قرار نیست گذشته را فراموش کنیم و در هر نشستی مطالبات خود را به صورت جدی مطرح کردهایم. از طرف دیگر، به هیچ عنوان اجازه ندادیم سوءاستفاده از خاک این کشورها علیه ایران بیپاسخ بماند. نیروهای مسلح مقتدر ما همواره هر ضربهای را با ضربهای محکمتر پاسخ دادهاند؛ بنابراین میدان کار خود را کرده و میکند و دیپلماسی نیز حتماً در این مسیر همراه و یار میدان خواهد بود.» سازوکار ایرانی-عمانی هرمز در دستور کار نشست صلاله رونمایی از سازوکار مدیریت تنگه هرمز از سوی دو دولت ساحلی ایران و عمان، مهمترین دستور کار نشست صلاله خواهد بود. موضوعی که «مسعود پزشکیان» رئیسجمهوری ایران در حاشیه نشست بریکس به آن اشاره کرده و گفته است که «توافق ایران و عمان درباره ایجاد یک مسیر مشترک در تنگه هرمز، روز دوشنبه با حضور وزیران کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس امضا و سپس به سازمان بینالمللی دریانوردی اعلام خواهد شد.» تلاش برای تامین امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز، هدفی است که تهران بهرغم جنگ تحمیل شده بر خود و آسیبهای متحمل شده، همچنان خود را متعهد به آن میداند و در راستای این تعهد بیش از ۶ ماه است که با عمان، دیگر دولت ساحلی این تنگه برای رسیدن به سازوکاری در این زمینه، گفتوگو میکند. نتیجه این گفتوگوها، تفاهمی است که تهران و مسقط درحال رسیدن به آن هستند و نشست صلاله هم میتواند در تثبیت این گام نهایی و کاستن از دغدغه کشورهای منطقه، موثر باشد. جمهوری اسلامی ایران و سلطنت عمان سوم شهریور ماه جاری و در پی دیدار «بدر البوسعیدی» وزیر خارجه عمان با «سید عباس عراقچی» همتای ایرانی خود بیانیهای صادر کردند که میتوان آن را به دو بخش تقسیم کرد؛ بخش نخست شامل جزئیات همکاری و توافق دو طرف و شامل ایجاد یک کریدور دریانوردی موقت مشترک از طریق تنگه هرمز و توافقی برای اجرای یک پروژه مشترک به منظور پاکسازی تنگه از مین بود. همچنین تداوم مذاکرات فنی میان دو طرف با هدف توافق بر سر یک کریدور دریانوردی دائمی و اداره آینده تنگه و سازوکاری برای تبادل اطلاعات، مدیریت ترافیک و ارائه خدمات دریانوردی و امنیتی مربوطه هم از دیگر بخشهای تفاهمی بود که در این بیانیه به آن اشاره شده بود.