ابتکار- اعلام نام برنده جایزه صلح نوبل ۲۰۲۶، بیش از آنکه برای دونالد ترامپ فرصتی برای تبریک به برگزیده این جایزه باشد، به بهانه‌ای برای حمله به کمیته نوبل و دفاع از کارنامه سیاست خارجی خود تبدیل شد. رئیس‌جمهوری آمریکا که بارها از شایستگی خود برای دریافت این جایزه سخن گفته بود، پس از انتخاب ناوی پیلای، حقوقدان سرشناس آفریقای جنوبی، واکنشی تند نشان داد و مدعی شد که به دلیل پایان دادن به هشت جنگ، باید هشت جایزه صلح نوبل دریافت می‌کرد. واکنشی که بار دیگر نشان داد جایزه نوبل برای ترامپ صرفاً یک افتخار بین‌المللی نیست، بلکه به موضوعی شخصی و بخشی از تلاش او برای تثبیت جایگاهش در تاریخ تبدیل شده است. به گزارش یورونیوز، ترامپ شامگاه جمعه در پیامی طولانی در شبکه اجتماعی تروث سوشال، تصمیم کمیته نوبل را لکه ننگی پاک‌نشدنی برای نروژ توصیف کرد. او با زیر سؤال بردن سوابق برنده امسال مدعی شد که هیچ‌کس نام این زن را نشنیده و خود نیز نمی‌داند او چه اقدامی انجام داده است. ترامپ همچنین پیلای را به دشمنی با اسرائیل متهم کرد و در ادامه، کمیته نوبل را متشکل از افرادی دانست که به اعتقاد او اعتبار این جایزه را از بین برده‌اند. این اظهارات در حالی مطرح شد که ناوی پیلای یکی از چهره‌های شناخته‌شده حقوق بین‌الملل است. به نوشته رویترز، این حقوقدان ۸۵ ساله که سابقه فعالیت در مبارزه با نظام آپارتاید آفریقای جنوبی را دارد، در دادگاه بین‌المللی رسیدگی به جنایات رواندا و دیوان کیفری بین‌المللی فعالیت کرده و از سال ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۴ نیز کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد بوده است. کمیته نوبل جایزه امسال را به پاس تلاش‌های او برای تقویت صلح و حقوق بین‌الملل اعطا کرده است. با این حال، آنچه انتخاب پیلای را از منظر سیاسی حساس‌تر کرده، نقش او در بررسی اقدامات اسرائیل در نوار غزه است. پیلای ریاست کمیسیون مستقل تحقیق سازمان ملل درباره سرزمین‌های فلسطینی و اسرائیل را بر عهده داشت؛ کمیسیونی که در سال ۲۰۲۵، اسرائیل را به ارتکاب نسل‌کشی در غزه متهم کرد. همین موضوع می‌تواند یکی از دلایل اصلی مخالفت ترامپ با انتخاب او باشد؛ به‌ویژه آنکه دولت آمریکا همچنان از مهم‌ترین حامیان سیاسی و نظامی اسرائیل محسوب می‌شود. همزمان با اعلام برنده نوبل، اختلاف واشنگتن با نهادهای قضایی بین‌المللی نیز وارد مرحله تازه‌ای شد. براساس گزارش یورونیوز، مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، از اعمال تحریم علیه دیوان کیفری بین‌المللی خبر داد و این نهاد را به اقدامات سیاسی علیه آمریکا و اسرائیل متهم کرد. تقارن این دو اتفاق از شکافی عمیق‌تر حکایت دارد؛ شکاف میان رویکردی که بر تقویت نهادهای حقوقی بین‌المللی تأکید می‌کند و سیاستی که این نهادها را در صورت تعارض با منافع واشنگتن به چالش می‌کشد. اما بخش دیگری از ماجرا به ادعاهای ترامپ درباره پایان دادن به جنگ‌ها بازمی‌گردد. رئیس‌جمهوری آمریکا در واکنش به ناکامی خود، از مناقشات هند و پاکستان، ارمنستان و جمهوری آذربایجان، کامبوج و تایلند و چند بحران دیگر نام برد و مدعی شد که در پایان دادن به آنها نقش تعیین‌کننده داشته است. او حتی از جنگ ایران و اوکراین به‌عنوان دو پرونده‌ای یاد کرد که قصد دارد به آنها پایان دهد یا در آنها پیروز شود. با این همه، میان ادعای میانجیگری در بحران‌های بین‌المللی و تحقق صلح پایدار تفاوت قابل توجهی وجود دارد. بسیاری از توافق‌های مورد اشاره ترامپ همچنان با اختلافات حل‌نشده روبه‌رو هستند و نقش مستقیم واشنگتن در پایان برخی از این مناقشات نیز محل بحث است. از سوی دیگر، مشارکت آمریکا در جنگ علیه ایران، پرسش‌هایی جدی درباره سازگاری عملکرد دولت ترامپ با تصویری ایجاد کرده که او از خود به‌عنوان برقرارکننده صلح ارائه می‌دهد. روزنامه گاردین نیز در بررسی واکنش ترامپ به جایزه نوبل، به همین تناقض اشاره کرده و نوشته است که رئیس‌جمهوری آمریکا در سالی خواهان دریافت جایزه صلح است که کشورش جنگی علیه ایران آغاز کرده است. در این میان، واکنش برنده نوبل نیز جالب توجه بود. پیلای پس از اعلام انتخاب خود، با لحنی طنزآمیز گفت اگر حاضران بیشتر تشویق کنند، شاید جایزه را با ترامپ تقسیم کند؛ کنایه‌ای که نشان می‌دهد علاقه آشکار رئیس‌جمهوری آمریکا به دریافت نوبل، به موضوعی شناخته‌شده در محافل بین‌المللی تبدیل شده است. در نهایت، ماجرای نوبل ۲۰۲۶ فراتر از ناکامی شخصی ترامپ است. این اتفاق بار دیگر دو برداشت متفاوت از صلح را مقابل یکدیگر قرار داده است؛ برداشتی که موفقیت را در قدرت سیاسی، توافق‌های مقطعی و نقش رهبران جست‌وجو می‌کند و برداشتی که بر حقوق بین‌الملل، پاسخگویی و جلوگیری از تکرار جنایات تأکید دارد. ترامپ می‌تواند درباره کارنامه دیپلماتیک خود ادعاهای فراوانی مطرح کند، اما اعتبار صلح بیش از آنکه با تعداد توافق‌های اعلام‌شده سنجیده شود، به پایداری نتایج و کاهش واقعی خشونت وابسته است.