سرمقاله

اقتصاد ایران ، تاب‌آور یا دچار فرسایش پنهان؟/ سعید کاظمی

مشاهده کل سرمقاله ها

صفحات روزنامه

اخبار آنلاین

  • یک‌هزار میلیارد تومان تسهیلات برای توسعه صنایع خلاق کشور اختصاص یافت
  • راهنما انتخاب ویلاهای لوکس برای اقامت لاکچری در شمال
  • الزام قانونی صنایع به تامین برق سبز؛ راهنمای عبور از جریمه‌های سنگین شبکه سراسری
  • مشاهده کل اخبار آنلاین

    کد خبر: 64140  |  صفحه ۷ |  بازار و سرمایه  |  تاریخ: 26 مه‍ 1405
    «ابتکار» اختلاف نظرهای ونس و ترامپ در مورد جنگ با ایران را بررسی می‌کند
    «اول آمریکا» در آزمون جنگ ایران

    گروه بین‌الملل - هفت ماه پس از آغاز حملات نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران، پیامدهای جنگ بیش از گذشته در سیاست داخلی ایالات متحده نمایان شده است. افزایش هزینه‌های زندگی، فشار بر بازار انرژی و نزدیک شدن انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره، دولت دونالد ترامپ را با پرسش‌های دشواری درباره ادامه درگیری روبه‌رو کرده است. در چنین فضایی، جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، در گفت‌وگویی تازه از وجود اختلاف‌نظر درباره جنگ ایران سخن گفته و بار دیگر بر ضرورت پرهیز از درگیری‌های طولانی تأکید کرده است. اظهارات او اگرچه به معنای مخالفت آشکار با رئیس‌جمهور نیست، اما نشان می‌دهد جنگ ایران به موضوعی حساس در میان حامیان دولت آمریکا تبدیل شده است؛ موضوعی که دیگر نمی‌توان آن را صرفاً از منظر تحولات نظامی بررسی کرد. صدای احتیاط از درون دولت به گزارش ایرنا، ونس در گفت‌وگو با شان اسپایسر، سخنگوی پیشین کاخ سفید، تأکید کرد که آمریکا نباید گرفتار جنگ‌های بی‌پایان شود. او گفت استفاده از نیروی نظامی باید هدف مشخص، راهبرد روشن و توجیهی قابل دفاع از نظر هزینه و منفعت داشته باشد. معاون ترامپ که سابقه خدمت در تفنگداران دریایی آمریکا و حضور در عراق را دارد، با اشاره به هزینه‌های انسانی درگیری‌های نظامی، جان سربازان آمریکایی را از مهم‌ترین سرمایه‌های کشورش توصیف کرد. ونس در عین حال کوشید میان مخالفت با برخی تصمیم‌ها و حمایت از دولت تمایز بگذارد. او تأکید کرد که اختلاف‌نظر درباره یک موضوع نباید موجب نادیده گرفتن سایر اقدامات رئیس‌جمهور شود. به نوشته یورونیوز، ونس هنگام صحبت درباره تاکر کارلسون، مفسر محافظه‌کار مخالف جنگ ایران، به وجود اختلاف‌نظرهایی درباره این جنگ اشاره کرد، اما مشخص نکرد اختلاف احتمالی او با ترامپ دقیقاً به کدام تصمیم مربوط بوده است. همین ابهام اهمیت دارد. هنوز نمی‌توان نتیجه گرفت که معاون رئیس‌جمهور با اصل عملیات نظامی مخالف بوده یا صرفاً درباره مدت، دامنه و شیوه پایان دادن به آن دیدگاهی متفاوت دارد. وعده‌ای که با واقعیت جنگ روبه‌رو شد یکی از محورهای مهم تبلیغات سیاسی ترامپ، انتقاد از مداخلات پرهزینه آمریکا در خارج از کشور بود. او بارها از جنگ‌های طولانی در خاورمیانه انتقاد کرده و بر ضرورت تمرکز دولت بر مشکلات داخلی تأکید داشته است. اکنون ادامه جنگ ایران، دولت او را در برابر همان پرسشی قرار داده که پیش‌تر متوجه دولت‌های گذشته می‌کرد: یک عملیات نظامی چگونه و در چه زمانی باید پایان یابد؟ تجربه جنگ‌های عراق و افغانستان نشان داده است که دستیابی به اهداف اولیه نظامی، لزوماً به معنای پایان بحران نیست. گاهی پس از فروکش کردن مرحله نخست عملیات، اختلاف درباره شرایط سیاسی پایان جنگ به مانعی بزرگ‌تر تبدیل می‌شود. ونس با تأکید بر ضرورت تعیین هدف روشن برای عملیات نظامی، در واقع به یکی از دشوارترین مسائل سیاست خارجی آمریکا اشاره می‌کند؛ اینکه چگونه می‌توان میان اهداف اعلام‌شده، امکانات نظامی و هزینه‌های ادامه درگیری تعادل برقرار کرد. جنگ در سبد خرید آمریکایی‌ها پیامدهای اقتصادی جنگ، اکنون به یکی از عوامل تأثیرگذار بر مباحث سیاسی آمریکا تبدیل شده است. اختلال در بازار انرژی و افزایش قیمت سوخت، فشار مضاعفی بر خانوارهایی وارد کرده که پیش‌تر نیز با هزینه‌های بالای زندگی مواجه بودند. در چنین شرایطی، شهروند آمریکایی ممکن است بیش از تحولات روزانه میدان نبرد، درباره قیمت بنزین، مواد غذایی و هزینه حمل‌ونقل پرسش داشته باشد. براساس گزارش آسوشیتدپرس، موضوع جنگ ایران به یکی از محورهای تبلیغات انتخاباتی دموکرات‌ها تبدیل شده است. از ابتدای سپتامبر، تبلیغات مرتبط با رأی نمایندگان درباره جنگ بیش از ۴۳ هزار بار پخش شده و هزینه آن حدود ۴۲ میلیون دلار برآورد شده است. این تبلیغات عمدتاً تلاش دارند میان تصمیم‌های نظامی دولت و افزایش هزینه‌های زندگی ارتباط برقرار کنند. جمهوری‌خواهان در مقابل، بیشتر بر موضوعاتی مانند مالیات، مهاجرت و امنیت داخلی تمرکز کرده‌اند. اهمیت این تحول در آن است که ادامه جنگ می‌تواند از یک موضوع سیاست خارجی به معیاری برای ارزیابی عملکرد اقتصادی دولت تبدیل شود. شکاف در میان هواداران ترامپ یکی از ویژگی‌های جریان سیاسی حامی ترامپ، گرد آمدن گروه‌هایی با اولویت‌های متفاوت زیر شعار «اول آمریکا» بوده است. بخشی از این جریان بر قدرت نظامی و مقابله با تهدیدهای خارجی تأکید دارد، در حالی که گروهی دیگر مخالف گسترش تعهدات نظامی واشنگتن در خارج از کشور است. جنگ ایران این تفاوت دیدگاه را آشکارتر کرده است. تاکر کارلسون از چهره‌هایی است که نسبت به ادامه درگیری انتقاد دارد. ونس در گفت‌وگوی اخیر خود اعلام کرد با او درباره جنگ ایران، هم در محافل خصوصی و هم در فضای عمومی، صحبت کرده و نگرانی‌هایش را درک می‌کند. بااین‌حال، معاون رئیس‌جمهور تلاش کرد این اختلاف را به رویارویی با ترامپ تبدیل نکند. او از منتقدان خواست عملکرد دولت را تنها بر اساس یک تصمیم ارزیابی نکنند. این موضع را می‌توان تلاشی برای حفظ ارتباط میان طیف‌های متفاوت حامی دولت دانست؛ گروه‌هایی که ممکن است درباره جنگ اختلاف داشته باشند، اما در موضوعات داخلی همچنان از سیاست‌های مشترکی حمایت کنند. انتخابات؛ موعد پاسخگویی انتخابات میان‌دوره‌ای سوم نوامبر، اهمیت تحولات اخیر را افزایش داده است. در این انتخابات، ترکیب مجلس نمایندگان و بخشی از سنا تعیین می‌شود و نتیجه آن بر توان دولت برای پیشبرد برنامه‌هایش تأثیر خواهد گذاشت. دموکرات‌ها می‌کوشند جنگ ایران را در کنار تورم و افزایش هزینه‌های زندگی به یکی از موضوعات اصلی رقابت تبدیل کنند. در مقابل، جمهوری‌خواهان تلاش دارند از برجسته شدن اختلافات داخلی درباره جنگ جلوگیری کنند. ونس نیز در روزهای اخیر برای حمایت از نامزدهای جمهوری‌خواه در چند ایالت فعالیت کرده است. از این منظر، سخنان او تنها بیان یک دیدگاه درباره سیاست خارجی نیست؛ بلکه در فضایی مطرح می‌شود که هر اظهارنظر مقام‌های ارشد دولت می‌تواند در رقابت‌های انتخاباتی بازتاب پیدا کند. البته هنوز نمی‌توان از اظهارات ونس نتیجه گرفت که دولت آمریکا تصمیم مشخصی برای تغییر راهبرد نظامی خود گرفته است. آنچه روشن است، افزایش اهمیت هزینه‌های داخلی جنگ در محاسبات سیاسی واشنگتن است. کاخ سفید و پرسش بی‌پاسخ ونس در بخش دیگری از مصاحبه خود تأکید کرده که در دولت کنونی آمریکا، تصمیم نهایی با شخص ترامپ است و دیگر مقام‌ها وظیفه اجرای تصمیم‌های او را بر عهده دارند. این سخنان نشان می‌دهد حتی وجود دیدگاه‌های متفاوت در دولت، الزاماً به تغییر سیاست رسمی منجر نمی‌شود. بااین‌حال، ادامه جنگ، افزایش فشار اقتصادی و نزدیک شدن انتخابات، ضرورت پاسخگویی درباره اهداف و چشم‌انداز درگیری را بیشتر کرده است. اکنون پرسش اصلی برای دولت آمریکا دیگر تنها چگونگی پیشبرد عملیات نظامی نیست، بلکه این است که ادامه جنگ چه دستاوردی خواهد داشت و هزینه آن تا چه زمانی قابل تحمل است. اظهارات تازه معاون رئیس‌جمهور، پاسخی قطعی به این پرسش نمی‌دهد، اما نشان می‌دهد بحث درباره پایان جنگ از محافل منتقد دولت فراتر رفته و به گفت‌وگوهای درونی جریان حاکم نیز راه یافته است. جنگی که در خاورمیانه آغاز شد، اکنون به یکی از موضوعات مهم سیاست داخلی آمریکا تبدیل شده و آینده آن به همان اندازه که به تحولات منطقه وابسته است، از تصمیم‌های سیاسی واشنگتن نیز تأثیر می‌پذیرد.