سرمقاله
صفحات روزنامه
اخبار آنلاین
گروه بینالملل - تنها دو روز مانده به انتخابات میاندورهای کنگره آمریکا، رقابت جمهوریخواهان و دموکراتها از عرصه مناظرههای سیاسی فراتر رفته و به میدان رویارویی صاحبان بزرگترین ثروتهای این کشور تبدیل شده است. درحالیکه میلیونها آمریکایی خود را برای رأیگیری سوم نوامبر آماده میکنند، میلیاردها دلار سرمایه به سوی کارزارهای انتخاباتی سرازیر شده و پرسش قدیمی درباره نسبت پول و قدرت سیاسی را دوباره مطرح کرده است. انتخابات امسال نهتنها سرنوشت اکثریت کنگره و آینده دولت دونالد ترامپ را مشخص خواهد کرد، بلکه میتواند نشان دهد نفوذ اقتصادی ثروتمندان تا چه اندازه بر سازوکارهای دموکراتیک آمریکا سایه انداخته است. انتخابات یازده میلیارد دلاری به گزارش ایرنا به نقل از نیوزویک، هزینههای انتخاباتی در آمریکا به سطحی کمسابقه رسیده است. برآوردها نشان میدهد مجموع هزینه تبلیغات انتخاباتی در سال ۲۰۲۶ ممکن است به ۱۱ میلیارد و ۶۰۰ میلیون دلار برسد؛ رقمی که از هزینه تبلیغات انتخابات ریاستجمهوری ۲۰۲۴ نیز فراتر میرود. این افزایش چشمگیر در شرایطی رخ داده که بخش قابل توجهی از جامعه آمریکا با نگرانی درباره هزینههای زندگی، تورم و آینده اقتصادی روبهرو است. در چنین فضایی، اختصاص میلیاردها دلار به تبلیغات سیاسی، تضادی قابل توجه میان دغدغههای روزمره رأیدهندگان و منابع مالی کارزارهای انتخاباتی ایجاد کرده است. البته هزینه بیشتر الزاماً به معنای پیروزی انتخاباتی نیست، اما توانایی نامزدها برای حضور گسترده در رسانهها، سازماندهی رأیدهندگان و تأثیرگذاری بر دستور کار سیاسی را افزایش میدهد. همین مسئله باعث شده رقابت بر سر تأمین منابع مالی به یکی از تعیینکنندهترین بخشهای انتخابات تبدیل شود. ماسک؛ بزرگترین سرمایهگذار سیاسی در میان حامیان مالی جمهوریخواهان، نام ایلان ماسک بیش از دیگران جلب توجه میکند. به گزارش گاردین، مالک شرکتهای تسلا و اسپیسایکس تا ۲۹ اکتبر دستکم ۴۴۵ میلیون و ۷۷۰ هزار دلار به کمیتهها و گروههای سیاسی همسو با جمهوریخواهان کمک کرده است. بخش بزرگی از این منابع به کمیته اقدام سیاسی «آمریکا پک» اختصاص یافته که در دهها رقابت مجلس نمایندگان و سنا فعالیت دارد. یکی از مهمترین میدانهای هزینهکرد این تشکیلات، انتخابات سنای تگزاس و حمایت از کن پکستون، نامزد جمهوریخواه، بوده است. اهمیت حضور ماسک صرفاً به میزان کمکهای مالی محدود نمیشود. او مالک شبکه اجتماعی ایکس نیز هست و میتواند پیامهای سیاسی مورد حمایت خود را مستقیماً در معرض دید میلیونها مخاطب قرار دهد. ترکیب سرمایه اقتصادی، مالکیت رسانهای و ارتباط نزدیک با ساختار قدرت، موقعیتی ایجاد کرده که در آن یک فعال اقتصادی میتواند هم تأمینکننده منابع تبلیغاتی باشد و هم در شکلدهی به فضای رسانهای رقابت نقش ایفا کند. دموکراتها و میلیاردرهای خودشان بااینحال، نفوذ سرمایهداران به جمهوریخواهان محدود نیست. دموکراتها نیز از حمایت چهرههای ثروتمندی مانند جورج سوروس، مایکل بلومبرگ و رید هافمن برخوردارند. بر اساس گزارش الجزیره، سوروس و شبکه مالی مرتبط با او حدود ۱۰۲ میلیون دلار، بلومبرگ حدود ۸۴ میلیون دلار و هافمن و همسرش حدود ۴۱ میلیون دلار به گروههای همسو با دموکراتها کمک کردهاند. این ارقام نشان میدهد وابستگی کارزارهای انتخاباتی به منابع مالی بزرگ، مسئلهای دوحزبی است؛ هرچند حجم کمکها و اولویتهای سیاسی سرمایهگذاران تفاوت دارد. در واقع، رقابت انتخاباتی آمریکا به عرصهای تبدیل شده که گروههای مختلف اقتصادی برای پیشبرد سیاستهای مطلوب خود از نامزدها و احزاب حمایت میکنند. نتیجه چنین روندی میتواند افزایش فاصله میان شهروندان عادی و شبکههای قدرتمند تأمین مالی سیاست باشد. چهل نفر، میلیاردها دلار ابعاد تمرکز سرمایه در انتخابات زمانی روشنتر میشود که آمار بزرگترین کمککنندگان بررسی شود. مرکز برنان برای عدالت گزارش داده است که تنها ۴۰ حامی مالی بزرگ انتخابات میاندورهای، تا اواسط اکتبر بیش از دو میلیارد و ۴۰۰ میلیون دلار کمک کردهاند. این رقم، با درنظرگرفتن تورم، حدود هشت برابر مجموع کمکهای بزرگترین حامیان مالی انتخابات میاندورهای سال ۲۰۱۴ است. چنین تمرکزی به معنای آن نیست که ثروتمندان مستقیماً نتیجه انتخابات را تعیین میکنند، اما نشان میدهد گروه کوچکی از افراد به امکاناتی برای تأثیرگذاری بر فضای رقابت دسترسی دارند که برای اکثریت شهروندان فراهم نیست. از سوی دیگر، منابع مالی گسترده میتواند بر انتخاب موضوعات تبلیغاتی، برجستهسازی برخی مسائل و حتی میزان توجه رسانهها به نامزدهای مختلف اثر بگذارد. نگرانی رأیدهندگان از نفوذ ثروت افزایش نقش میلیاردرها با نگرانی بخش قابل توجهی از افکار عمومی آمریکا همراه شده است. به گزارش ایرنا، در نظرسنجی مورد اشاره نیوزویک، ۶۱ درصد پاسخدهندگان معتقد بودهاند میلیاردرها نفوذ بیشازحدی در سیاست دارند. این دیدگاه تنها به طرفداران دموکرات محدود نیست؛ زیرا ۵۵ درصد از رأیدهندگان ترامپ در انتخابات ۲۰۲۴ نیز چنین نگرانیای را مطرح کردهاند. همچنین نظرسنجی شرکت هریس در سال ۲۰۲۵ نشان داده بود که ۵۳ درصد آمریکاییها میلیاردرها را تهدیدی برای دموکراسی میدانند. این آمار از شکلگیری شکافی فراتر از مرزبندیهای حزبی حکایت دارد. بسیاری از رأیدهندگان، با وجود اختلاف درباره سیاستهای اقتصادی و اجتماعی، در نگرانی نسبت به تمرکز قدرت سیاسی و اقتصادی اشتراک نظر دارند. میراث یک تصمیم قضایی افزایش نفوذ پول در انتخابات آمریکا را نمیتوان بدون توجه به ساختار حقوقی تأمین مالی کارزارها بررسی کرد. رأی سال ۲۰۱۰ دیوان عالی آمریکا در پرونده «شهروندان متحد علیه کمیسیون انتخابات فدرال» محدودیتهای مهمی را بر هزینهکرد مستقل انتخاباتی شرکتها و اتحادیهها برداشت. در سالهای بعد، کمیتههای اقدام سیاسی مستقل یا «سوپرپکها» به ابزار مهمی برای جذب و هزینهکرد کمکهای کلان تبدیل شدند. این تشکیلات میتوانند مبالغ نامحدودی دریافت کنند، مشروط بر آنکه فعالیت انتخاباتی خود را مستقل از ستاد رسمی نامزدها انجام دهند. حامیان این ساختار معتقدند هزینهکرد سیاسی بخشی از آزادی بیان است. منتقدان اما هشدار میدهند که آزادی هزینهکرد نامحدود، در عمل به شهروندان ثروتمند امکان میدهد صدای بلندتری در فضای سیاسی داشته باشند. کالیفرنیا؛ نبرد بر سر مالیات ثروت رقابت میلیاردرها تنها به حمایت از نامزدهای کنگره محدود نشده است. در کالیفرنیا، پیشنهاد وضع مالیات یکباره پنجدرصدی بر دارایی خالص میلیاردرهای مشمول، به موضوعی جنجالی تبدیل شده است. به گزارش ایرنا، طراحان این پیشنهاد استدلال میکنند که درآمد حاصل از آن میتواند به حفظ خدمات درمانی و جبران بخشی از فشارهای بودجهای کمک کند. در مقابل، سرگئی برین، از بنیانگذاران گوگل، حدود ۱۰۲ میلیون دلار برای مخالفت با این طرح اختصاص داده است. این مناقشه نشان میدهد سرمایهداران بزرگ علاوه بر تلاش برای تأثیرگذاری بر ترکیب کنگره، در تصمیمگیریهای مستقیم رأیدهندگان درباره سیاستهای مالیاتی نیز حضور پررنگی دارند. مسئله اصلی در اینجا تضاد میان دو نگاه است: ضرورت مشارکت بیشتر صاحبان ثروت در تأمین هزینههای عمومی و نگرانی درباره پیامدهای مالیات سنگین برای سرمایهگذاری و فعالیت اقتصادی. کنگره؛ جایزه اصلی رقابت اهمیت انتخابات سوم نوامبر به ترکیب آینده مجلس نمایندگان و یکسوم کرسیهای سنا مربوط میشود. جمهوریخواهان در حال حاضر کنترل هر دو مجلس را در اختیار دارند و حفظ این اکثریت برای ادامه برنامههای دولت ترامپ اهمیت فراوانی دارد. پیروزی دموکراتها در یکی از دو مجلس میتواند نظارت بر دولت را افزایش دهد و تصویب برخی برنامههای اقتصادی و سیاسی رئیسجمهوری را دشوارتر کند. در مقابل، حفظ اکثریت جمهوریخواهان به ترامپ امکان میدهد با موانع کمتری برنامههای خود را دنبال کند. به همین دلیل، سرمایهگذاران سیاسی انتخابات امسال را صرفاً رقابتی میان چند نامزد نمیبینند؛ بلکه آن را فرصتی برای تأثیرگذاری بر جهتگیری دو سال آینده سیاست آمریکا ارزیابی میکنند. آیا پول بر رأی غلبه میکند؟ با وجود هزینههای بیسابقه، نمیتوان نتیجه گرفت که ثروتمندان قادرند نتیجه انتخابات را خریداری کنند. رفتار رأیدهندگان همچنان تحت تأثیر عملکرد دولت، وضعیت اقتصادی، هویت حزبی و مسائل محلی قرار دارد. بااینحال، پول میتواند تعیین کند کدام پیام بیشتر شنیده شود، کدام نامزد امکان سازماندهی گستردهتری داشته باشد و کدام موضوع در مرکز منازعات انتخاباتی قرار گیرد. انتخابات ۲۰۲۶ از این منظر آزمونی مهم برای دموکراسی آمریکاست. اگرچه رأی نهایی همچنان در صندوقهای انتخابات ثبت میشود، اما مسیر رسیدن پیامها به رأیدهندگان بیش از گذشته تحت تأثیر منابع مالی بزرگ قرار گرفته است. پرسش اساسی دیگر تنها این نیست که کدام حزب کنترل کنگره را به دست میگیرد؛ بلکه این است که آیا ساختار سیاسی آمریکا میتواند میان حق مشارکت صاحبان سرمایه و اصل برابری سیاسی شهروندان توازن برقرار کند؟ پاسخی که پیامدهای آن فراتر از انتخابات سوم نوامبر خواهد بود.