سرمقاله
طرح تورم صفر در تهران؛ مُسکن معیشتی یا آغاز یک مدل اقتصادی پایدار؟ / سعید کاظمی
صفحات روزنامه
اخبار آنلاین
تحولات تازه یمن نشان میدهد درگیری میان عربستان سعودی و نیروهای انصارالله بار دیگر به مرحله خطرناکی رسیده است؛ مرحلهای که در آن نهتنها مناطق مرزی، بلکه فرودگاهها، تأسیسات نفتی و مسیرهای راهبردی دریایی نیز در معرض حملات قرار گرفتهاند. حملات هوایی عربستان به مناطق مختلف یمن و انتشار تصاویر مربوط به حمله به میدان نفتی الغوار، بزرگترین میدان نفتی عربستان، این احتمال را تقویت کرده که دور تازه درگیریها از محدوده نبردهای زمینی فراتر رفته و به تقابل بر سر زیرساختهای اقتصادی دو طرف تبدیل شود. براساس گزارش خبرگزاری سبأ، جنگندههای عربستان روز شنبه در شش نوبت منطقه عبس در استان حجه واقع در شمال غرب یمن را هدف قرار دادند که بر اثر آن دستکم سه نفر زخمی شدند. همچنین تأسیسات وابسته به شرکت نفت یمن در منطقه باجل استان الحدیده بمباران شد. مهر در ادامه گزارش داده که حملات موشکی عربستان به مناطق مختلف استان صعده نیز گسترش یافته و بخشی از زیرساختهای مخابراتی این استان هدف قرار گرفته است. همزمان شبکههای المیادین و المسیره از حملات هوایی به استان عمران و منطقه راهبردی بابالمندب خبر دادند. براساس این گزارش، جنگندههای سعودی چهار حمله به منطقه بابالمندب انجام دادهاند و روستاهای مسکونی شهرستان مرزی رازح نیز هدف حملات موشکی قرار گرفتهاند. ایرنا همچنین از چهار حمله هوایی به فرودگاه بینالمللی صنعا خبر داده؛ فرودگاهی که در سالهای گذشته بارها بمباران شده و فعالیت آن برای جابهجایی مسافران و انتقال کمکهای بشردوستانه اهمیت زیادی دارد. جزئیات خسارات این حملات هنوز بهطور کامل منتشر نشده است. اما در میان اخبار مربوط به بمباران یمن، انتشار تصاویر حمله به میدان نفتی الغوار عربستان توجه بیشتری جلب کرده است. خبرگزاری ایسنا به نقل از رسانههای عربی گزارش داده که تصاویری از هدف قرار گرفتن این میدان منتشر شده و ستونهای دود از محل حادثه برخاسته است. برخی منابع غیررسمی حمله را به نیروهای یمنی نسبت دادهاند، اما هنوز اطلاعات مستقلی درباره عامل حمله، میزان خسارات و تأثیر احتمالی آن بر تولید نفت منتشر نشده است. اهمیت این خبر بیش از هر چیز به جایگاه الغوار در صنعت نفت عربستان بازمیگردد. این میدان یکی از مهمترین مراکز تولید نفت جهان و از ستونهای اصلی ظرفیت صادراتی عربستان محسوب میشود. بنابراین حتی انتشار خبر حمله به چنین تأسیساتی میتواند نگرانی درباره امنیت عرضه انرژی را افزایش دهد؛ هرچند تا زمانی که میزان خسارت و اختلال احتمالی در تولید مشخص نشده، نمیتوان از کاهش واقعی عرضه نفت سخن گفت. آنچه در تحولات اخیر اهمیت دارد، تغییر احتمالی ماهیت درگیریهاست. عربستان با هدف قرار دادن زیرساختهای نفتی، مخابراتی و حملونقل یمن میتواند در پی افزایش فشار بر انصارالله باشد، اما چنین راهبردی خطر گسترش حملات متقابل به تأسیسات حساس عربستان را نیز افزایش میدهد. تجربه سالهای گذشته نشان داده که زیرساختهای انرژی این کشور، با وجود برخورداری از سامانههای دفاعی پیشرفته، در برابر حملات موشکی و پهپادی کاملاً مصون نیستند. از سوی دیگر، حملات گزارششده به منطقه بابالمندب نیز اهمیت راهبردی ویژهای دارد. این تنگه یکی از مسیرهای اصلی اتصال دریای سرخ به خلیج عدن و اقیانوس هند است و هرگونه تشدید درگیری در اطراف آن میتواند بر امنیت کشتیرانی و هزینه حملونقل دریایی تأثیر بگذارد. در شرایطی که بازار جهانی انرژی با نااطمینانیهای متعددی روبهروست، گسترش بحران به این منطقه ممکن است فشار تازهای بر تجارت بینالمللی وارد کند. برای عربستان، ادامه این روند با هزینههای سیاسی و اقتصادی همراه خواهد بود. ریاض طی سالهای گذشته تلاش کرده ضمن حفظ نفوذ خود در یمن، از گرفتار شدن دوباره در یک جنگ فرسایشی جلوگیری کند. اکنون گسترش حملات هوایی و احتمال هدف قرار گرفتن زیرساختهای نفتی این کشور، محاسبات امنیتی آن را دشوارتر کرده است. در مقابل، انصارالله نیز با فشار نظامی تازهای مواجه است و تداوم درگیریها میتواند وضعیت انسانی و اقتصادی یمن را وخیمتر کند. بنابراین تحولات اخیر از شکلگیری مرحلهای پرخطر در بحران یمن حکایت دارد؛ مرحلهای که در آن تأسیسات نفتی و مسیرهای تجاری به نقاط حساس تقابل تبدیل شدهاند. اگر روند حملات ادامه پیدا کند، پیامدهای آن دیگر به مرزهای یمن محدود نخواهد ماند و امنیت انرژی و کشتیرانی منطقه را نیز تحت تأثیر قرار خواهد داد.