سرمقاله
صفحات روزنامه
اخبار آنلاین
مریم معصومی - کالابرگ کمک مالی از طرف دولت برای شرایطی است که تهیه مایحتاج روزانه برای خانوارها سخت میشود. امروزه مقدار این کوپن الکترونیکی بر اساس دهک تعیین شده برای سرپرست خانوار واریز شده و قابل استفاده است. 11 قلم کالا شامل گوشت، مرغ، تخم مرغ، لبنیات و غیره، از این طریق قابل تهیه هستند؛ البته طبق گزارشهای منتشر شده قرار بر این است که تعداد اقلام افزایش پیدا کند. حال سوالی که برای همه پیش میآید این است که این افزایش اقلام خوب است اما آیا مقدار این کالابرگ به صورت عملی افزایش پیدا خواهد کرد تا بتوان به کمک آن اقلام جدید را به لیست خرید اضافه کرد؟ همچنین با توجه به افزایش تورمی که در حال تجربه آن هستیم، آیا این مقدار بودجهای که در نظر گرفته شده است میتواند واقعا کمکی به خانوادهها کند؟ دو راهی مردم با کالابرگ و گرانی درد اصلی این است که موجودیت کالابرگ یک مشکل است و نبود آن مشکلی دیگر. از یک طرف نسبت به تورم مقدارش آنقدر ناچیز است که مردم برای خرید کالاهای مورد نیاز سر دو راهی میمانند و به این فکر میکنند که از چه طریق میتوانند نیازهای پایه خود را بر طرف کنند؛ از طرف دیگر نبودش مشکل بزرگتری تحت عنوان "نبود حمایت دولت هر چقدر هم کوچک" ایجاد میکند. مردم صرفا از زور ناچاری سعی میکنند با این موضوع کنار بیایند اما دولت و مسئولین میتوانند تدابیر دیگری برای بهبود شرایط ببینند. یکی از راهکارها این است که با توجه به تورم و میزان افزایشی آن، بودجه قابل قبولتری برای کالابرگ در نظر گرفته شود. به عنوان مثال به ازای هر نفر یک میلیون تا یک میلیون پانصد هزار تومان مقداری نیست که بتواند در شرایط فعلی نیاز خاصی را بر طرف کند. گوشت، برنج، لبنیات و تمامی نیازهای مرتبط با مواد غذایی، هزینههایی فراتر از این مقدار کمک برای یک ماه هر فرد را در بر دارد. در نتیجه این مقدار منطقی نبوده و صرفا بخشی از هزینهها را پوشش میدهد. بنابراین هر خانواده برای این که بتواند نیازهای غذایی خود را بر طرف کند در نهایت باید چیزی تقریبا برابر با همین مقدار و حتی بیشتر از آن را شخصاً حساب کند. مورد دیگری که میتواند تغیری حتی کوچک ایجاد کند استفاده درست از دهک بندی است که دولت و مسئولین انجام دادهاند. کارشناسان با بررسی این که دهکهای پایینتر نیاز بسیار بیشتری به این کمک دارند، میتوانند به راحتی تعادل بهتری بین دهکها برقرار کنند به این صورت که مقدار و درصد کمکی که دهکهای بالا دریافت میکنند کمتر شده و به همان نسبت به کمکهای دهکهای پایینتر اضافه شود. در این حالت حتی اگر دولت توان کافی برای افزایش مقدار کالابرگ را نداشته باشد، حداقل کمی تعادل میان اقشار مختلف ایجاد میشود کما این که اقشار ضعیفتر به صورت واضح نیاز به مراتب بیشتری به این کمک هزینه دارند. دورههای متفاوت راهکارهای تکراری هنگامی که اختصاص کمک دولت تحت عنوان یارانه در دوره احمدینژاد در نظر گرفته و اجرا شد، تورم نجومی وجود نداشت و درآمدها تا حدودی هزینهها را پوشش میدادند. در نتیجه این سیاستی بود که برای آن زمان خاص در نظر گرفته شده و صرفا جوابگوی نیازهای همان دوره بود. حال بیشتر از دو دهه از این تصمیم میگذرد و انتظار میرود که مقدار این کوپن با توجه به شرایط و نیازهای جامعه افزایش پیدا کرده باشد اما متاسفانه شاهد بیتوجهی به این موضوع و مسئولینی هستیم فقط جوابهای پیچیده در ارتباط با افزایش کالابرگ میدهند. با توجه به این که مسئولین میتوانستند با استناد به دانستهها، اسناد و مدارکی که در دست دارند و با گرفتن کمک از اقتصاددانان و متخصصین کشور، پیش از بروز چنین شرایط سخت و طاقت فرسایی، راهکارهای مختلفی، چه با کمک گرفتن از روشهای قدیمی و چه روشهای جدید و به روز، برای جلوگیری از ایجاد چنین شکاف بزرگی میان طبقه مرفه و فقیر جامعه را در نظر گرفته و اجرایی کنند؛ اما مانند خیلی از موارد دیگر، کار امروز را به فردا انداختند که نتیجه آن چنین اختلاف طبقاتی بزرگی است که مشاهده میکنیم. در این میان به گفته برخی از کارشناسان کمترین کاری که دولت در این وضعیت میتواند بکند، در نظر گرفتن میزان کالابرگ بر اساس سطح تورم در کشور است. چرا که کالابرگ صرفا بخش محدودی از هزینه های خوراک خانواده را پوشش داده و هزینه های نجومی دیگر مانند اجاره خانه، بیماری و درمان، مراقبت، نگهداری و تحصیل فرزند و موارد بسیار دیگری که هیچ کدام آن ها قابل حذف نیستند را در بر نمیگیرد. در نتیجه این کاملا منطقی است که مردم درخواست افزایش مقدار کالابرگ را داشته باشند و از آن منطقیتر این است که دولت به خواسته آنها توجه کرده و با در نظر گرفتن افزایشی در خور شان و موقعیت جامعه، کمی از بار سنگینی که متحمل میشوند را کم کند؛ نه اینکه با جوابهای تکراری و سیاستهایی که تا پیش از این نیز آزمایش خود را پس دادهاند، همچنان در وضعیت نقطه سر خط برای مدیریت و خروج از شرایط دشوار معیشتی مردم باشد.